الشيخ علي المشكيني
307
تفسير روان (فارسى)
اين آيه در بيان برخى از آداب معاشرت داخلى خانوادهها و كيفيت رفتار خدمتگزاران و كوچكان با بزرگان است . معناى آيه : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، كسانى كه بردهء شما و مملوك دستان شمايند و كسانى كه صغيرند و هنوز به حد بلوغ نرسيدهاند بايد هنگام ورود بر شما در سه نوبت از زمان استيذان كنند و اذن بخواهند : يكى پيش از نماز صبح ، و يكى هنگامى از ظهر كه لباسهاى كار و تماس با اجتماع را مىكَنيد و بر زمين مىگذاريد و ديگرى پس از نماز عشا كه وقت استراحت و نزديك خواب است ، كه اين اوقات سه وقت خلوت شما و زمانى است كه بالطبع اطلاع اغيار در آن حال نارواست . لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَيْكُم بَعْضُكُمْ عَلَى بَعْضٍ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الآيَاتِ وَاللَّهُ عَليمٌ حَكِيمٌ يعنى : و براى شما و براى آنها پس از اين اوقات سه گانه گناهى و عيب و اشكالى نيست كه بدون استجازه وارد و خارج شوند ، آنها پيوسته طوافكننده و چرخنده به دور شمايند و همهء شما به اقتضاى الفت و ضرورت عشرت با يكديگر و طبع ارتباط خانوادگى دور هم مىچرخيد و به يكديگر سر مىزنيد . اينگونه خداوند آيات احكام خود را براى شما روشن مىكند ، و خداوند دانا و حكيم است ، دانا به اعمال فردى و اجتماعى شما كه موضوعات احكام است ، و حكيم در وضع احكام و جعل آن طبق مصالح و مفاسد افعال . وَإِذَا بَلَغَ الْأَطْفَالُ مِنكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِه وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ يعنى : و چون اطفال شما به حد بلوغ رسيدند بايد در همهء اوقات وارد شدن از شما رخصت طلبند ، چنان كه كسانى كه پيش از آنها بالغ شدند رخصت مىطلبند . يعنى حكم استيذان در اوقات سهگانه محدود به بلوغ است . و خداوند اينچنين آيات كتاب خود را براى شما روشن مىكند ، و خدا دانا و حكيم است . و اين جملات ، تكرار آخر آيهء قبل است كه براى اهميت رعايت آداب معاشرت ذكر شده است .