الشيخ علي المشكيني
269
تفسير روان (فارسى)
مدت آنها و ابديت آخرت مقايسه كنند ، مؤمنان به نتيجهء صبر اندك دنيا و حيازت بهشت پى برند تا بر سرورشان بيفزايد ، و كفّار به بزرگى زيان و خسرانشان متوجه شوند تا بر اندوهشان بيفزايد . معناى آيه : خداوند يا برخى از فرشتگان به آنان مىگويند : چه اندازه در زمين از نظر شمار سالها درنگ كرديد ؟ آنها با مقايسهء مدت دنيا و يا برزخ ، با قيامت و ابديت با فرض اينكه مدت دقيق هيچ يك را نمىدانستند مىگويند : يك روز يا پارهاى از يك روز درنگ داشتيم ، پس اى خداوند ، از حسابگران بپرس يعنى از فرشتگانى كه حساب عمرها و عملها در دست آنهاست . باز خداوند يا فرشته به عنوان تأييد آنها در مقايسه مىگويد : آرى درنگ نكرديد مگر اندك مدتى ، و اى كاش آنجا مىدانستيد يعنى در دنيا مىدانستيد كه ايام تكليفتان بس كوتاه و ايام پاداشتان بس دراز است تا متنبّه مىشديد و عملهاى صالح مىكرديد . أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ توجه آيه به كفّار و مشركان مكه است پس از ذكر مرگ و برزخ و قيامت . يعنى : پس آيا چنين پنداشتهايد كه شما را عبث و بيهوده آفريدهايم و شما هرگز به سوى ما بازنمىگرديد ؟ ! فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ « 116 » وَمَن يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ « 117 » وَقُل رَّبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ « 118 » تفسير : فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ يعنى : برترى دارد خدايى كه مَلِك و حق است يعنى تسلّط تكوينى بر شراشر عالم