لغت و اعراب : هيهات به تثليث تاء ، اسم فعل است به معناى « دور است » و فاعل ، صحت آن سخن است . لما توعدون به‌تقدير « و هذا الاستبعاد لما توعدون » . عمّا قليل به‌تقدير « عن زمان قليل » و « ما » زائده است و متعلق است به ليصبحنّ . الصيحة بالحقّ باء براى مصاحبه يا سببيّه است به‌تقدير « مصاحباً بالحقّ ، يا بسبب القضاء الحقّ » . تفسير : أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنتُمْ تُرَاباً وَعِظَاماً أَنَّكُم مُخْرَجُونَ * هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ اين چهار آيه مانند آيهء قبل ، گفتار ملأ با قوم خود دربارهء ردّ دعوت پيامبرشان است . معناى آيه : آيا اين شخص به شما وعده مىدهد كه چون مرديد و اجساد شما در زير زمين مشتى خاك و استخوان شد دوباره بيرون آورده مىشويد ؟ ( مرادشان از خاك و استخوان شدن معرفى حالت تلاشى بدن است كه غير استخوان خاك شود و استخوان بماند ، چون حالت سالم بودن همهء بدن يا خاك شدن همه نمىتواند معرف باشد ) . وه چه دور و مستبعد است آنچه وعده داده مىشويد يعنى اين مدعى نبوت به شما وعده مىدهد ! إِنْ هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ * إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِباً وَمَا نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِنِينَ يعنى : و نيز ملأ گفتند : زندگى نيست جز زندگى دنياى ما ، مىميريم و زنده مىشويم يعنى عده‌اى مىميرند و عده‌اى ديگر زنده مىشوند « 1 » . و ممكن است گويندگان اين سخن معتقد به تناسخ بودند و مرادشان اين است كه مىميريم و در قالب ديگرى زنده مىشويم . و هرگز براى عالم ديگر برانگيخته نمىشويم . و اين مدعى نبوت نيست مگر مردى كه بر خداوند دروغ بسته كه مىگويد : بشرى بر بشر مبعوث شده ، و ما هرگز به او ايمان‌آور نيستيم .

--> ( 1 ) . يعنى به دنيا مىآيند .