[ نعمت‌هاى خدا ] تفسير : وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَائِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غَافِلِينَ يعنى : و حقيقت اين است كه بالاى سر شما هفت طبقه آفريديم . مراد طبقات آسمان‌هاست به اصطلاح قرآن و شرع كه آسمان محيط ما و همهء ستارگانى كه ما مشاهده مىكنيم در محاط طبقهء اول آنها قرار گرفته و زينت آن است . چنان كه فرموده : خَلَقَ سَبْعَ سَماوَاتٍ طِبَاقاً [ ملك ، 3 ] . و هيچ‌گاه از مخلوق خود غافل نبوده‌ايم يعنى از آسمان‌هاى باعظمتى كه جوّ آنها مملوّ از فرشتگان و موجودات زندهء ديگر است چه رسد به كرهء زمين و ساكنان آن . وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّماءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِى الْأَرْضِ وَإِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ يعنى : و از آسمان بالاى سرتان آبى در اندازه‌اى محدود فرو ريختيم - از ابرها به صورت باران و برف و تگرك ، در حدّ معيّن به تناسب سطح زمين و نياز گياهان و حاجت مردم و طبق اقتضاى مصالح و نظام اتمّ تكوين - پس آن را در سطح زمين و داخل آن و در دل كوه‌ها و تپه‌ها و در اعماق زمين و مسير رودخانه و بركه‌ها و درياها ساكن كرده ذخيره نموديم ، و بىترديد ما بر از بين بردن آن تواناييم . يعنى مىتوانيم نازل نكنيم و آنچه را در زمين ساكن كرده در اندك مدتى نابود كنيم و خشكسالى كاملى در زمين حاكم شود . فَأَنشَأْنَا لَكُم بِهِ جَنَّاتٍ مِن نَّخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَّكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ يعنى : پس ما به وسيلهء آن آب براى شما باغ‌هايى از درختان خرما و درختان انگور آفريديم ؛ شما را در آن باغ‌ها ميوه‌جات فراوان است كه مىتوانيد از آنها بخوريد و در نيازهاى ديگر تصرف كنيد ، و از آن باغ‌ها مىخوريد . يعنى از ميوه و كشت و زرع و منافع ديگر آنها انتفاع مىبريد . وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِن طُورِ سَيْنَاءَ تَنبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْآكِلِينَ يعنى : و نيز به وسيلهء آب آسمانى براى شما درختى آفريديم كه غالباً در طور سينا مىرويد و روغن و نانخورشى مىروياند ، يعنى درخت زيتون داديم كه ميوهء زيتون مىدهد و گويى براى خورندگانِ غذا روغن و نانخورش مىروياند .