الهى و آيات كتاب او بايد ارادهء خداوند نيز همراه باشد . [ جدايى فرقه‌ها در قيامت ] إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ « 17 » لغت و اعراب : هاد : توبه كرد و بازگشت . هادَ زيدٌ : يهودى شد . مجوس : آتش‌پرست . إنّ اللَّه يفصل خبرِ إنّ الّذين آمنوا . شهيد : گواه صادق ، كسى كه چيزى از حيطهء دانش او بيرون نيست . تفسير : إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ يعنى : همانا بىترديد كسانى كه ايمان آورده‌اند يعنى به محمّد صلى الله عليه و آله و شريعت او ، و كسانى كه يهودى شده‌اند ، و صابئين يعنى گروهى كه فرشتگان را مىپرستند و به سوى قبله « 1 » نماز مىگزارند و زبور داود را مىخوانند ، يا طايفه‌اى از نصارا ، و خود نصارا و مجوس يعنى زردشتيان آتش‌پرست ، و كسانى كه براى خداوند شريك قرار داده‌اند مانند بت‌پرستان ، خداوند در روز قيامت ميان همهء اين شش طايفه به واسطهء حكومت و داورى عادلانه ، جدايى خواهد افكند . يعنى مذهب مجوس‌ها و مشركان را ابتداءً و بدون قيد و شرط محكوم به بطلان و كيفرشان را جاودانى در آتش اعلام مىكند ، و از فرقه‌هاى پيرو انبياى گذشته آنان را كه در عصر هر پيامبرى عامل به شريعت وقت خود بوده محكوم به اسلام و ايمان و استحقاق بهشت خواهد نمود و آنان را كه پس از نسخ شريعت در آن

--> ( 1 ) . يعنى قبلهء مخصوص خودشان كه به سوى محل وزيدن باد جنوب است ( مجمع البيان ) . و در تفسير اين آيه ، به آيهء 62 سورهء بقره و 69 سورهء مائده مراجعه شود .