الشيخ علي المشكيني
117
تفسير روان (فارسى)
[ مواظبت بر نماز خانواده ] تفسير : وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقاً نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى يعنى : اى پيامبر ، خاندان خود را به نماز فرمان ده و خود بر آن سخت مواظبت كن و شكيبا باش و مداومت نما . ( اين آيات مكيّه است و خاندان پيامبر در آنجا و هنگام نزول آيات ، جز خديجه عليها السلام و على بن ابى طالب عليه السلام و شايد برخى از دختران پيامبر پيش از فاطمهء زهرا نبوده ) ما از تو روزى نمىطلبيم . يعنى نمىخواهيم كه ما را روزى دهى . زيرا ما غنىّ مطلقيم ، و نه اين كه خود و اهلت را روزى دهى بلكه اين ماييم كه تو را و اهلت را در ميان همهء موجودات نيازمند روزى مىدهيم ( ذكر اين دو جمله در اين جا اشاره به اين است كه مواظبت بر نماز مهمتر از فكر روزى است ) و سرانجام نيك از آنِ پرهيزكارى و پرواپيشگى است . وَقَالُوا لَوْلَا يَأْتِينَا بِآيَةٍ مِن رَّبِّهِ يعنى : اى پيامبر ، مشركان مكه گفتند : چرا محمّد ( صلى الله عليه و آله ) آيه و معجزهاى از جانب پروردگار خود نمىآورد ؟ لازمهء اين گفتار اين است كه قرآن مجيد را معجزه حساب نمىكردند و از قبيل اسطورههاى پيشينيان مىدانستند و از اين رو معجزه مىطلبيدند . و محتمل است مرادشان از آيه ، معجزهء غيرقابل خدشه باشد مانند عصاى موسى و يد بيضا و ناقهء صالح و شبه آنها ، و يا معجزهاى كه خود اقتراح و پيشنهاد مىكردند مانند آنچه در اواخر سورهء اسراء بيان شده است . أَوَ لَمْ تَأْتِهِم بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْأُولَى بيّنة مصدر به معناى مبيِّن و اضافه به مفعول ، و مراد قرآن است . يعنى در پاسخ آنها بگو كه آيا براى آنها قرآنى كه شاهد و مبيّن همهء آنچه در صحيفههاى گذشته است نيامده است ؟ يعنى معجز حقيقى و عظيم و غيرقابل خدشهء او همين قرآن است كه گواه و روشنگر كتابهاى آسمانى گذشته است از تورات و انجيل و زبور و غيره و اغلب آنچه را كه در آنهاست از احكام و عقايد و قصص و اندرز بيان مىكند . يعنى در حالى كه اين كتاب را با اين محتوا كسى آورده كه ابداً معلّم نديده و درس نخوانده و با علما و دانشمندان عصر خود ننشسته ، پس اين برترين و والاترين معجزهء دالّ بر صدق نبوت اوست .