الشيخ علي المشكيني

106

تفسير روان (فارسى)

فرو فرستاديم . يعنى همهء قرآن مانند اين آيات است در فصاحت و بلاغت و زيبايى گفتار و شيوايى بيان و استوارى نظام . و ما در اين كتاب از وعيد و تهديد براى كفّار مكرر و به نحو گوناگون آورديم ( مانند تهديد به عذاب‌هاى دنيوى و مرگ و عذاب‌هاى برزخ و رستاخيز و حساب و كتاب و دوزخ كه هر يك به بيان‌هاى مختلف ذكر شده ) شايد آنها تقوا پيدا كنند . يعنى به اصولش ايمان آورند و فروعش را عملى كنند ، و يا حداقل اين كتاب براى آنها سبب تذكر و تنبّهى باشد . فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ يعنى : پس متعالى و برتر است خدايى كه مَلِك حق است . او ذاتش برتر از هر ذات و صفاتش والاتر از صفات ديگران است . و او ملك است يعنى سلطه و مالكيت و تصرف در شراشر جهان هستى دارد و اين صفت در او به حق و به جا و ثابت است ، زيرا همه را او آفريده و نگه مىدارد و تدبير مىكند و در آخر فانى خواهد كرد . و ذكر اين توصيف اشاره به اين است كه فرستادن قرآن و هدايت جامعهء مكلّفان و وعيد طاغيان تنها او را سزد و بس . وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَقُل رَبِّ زِدْنِى عِلْماً از ظاهر اين آيه برمىآيد كه پيامبر اسلام هنگامى كه جبرئيل امين قطعات آيات و سوره‌هاى قرآن را براى او تلاوت مىنمود از بيم آن‌كه مبادا حفظ نكند همراه تلاوت جبرئيل تلاوت مىكرد ، از اين رو اين دستور رسيد كه صبر كند و استماع نمايد تا روح‌الامين فارغ شود و سپس او بخواند . يعنى آنچه جبرئيل تلاوت كرده هر چند سوره‌هاى طولانى باشد قهراً در صفحهء قلبش منتقش مىگردد و نياز به تلاوت بعدى هم ندارد چه رسد به تعجيل در آن . معناى آيه : اى پيامبر ، در مقام وحى قرآن پيش از آن كه وحيش به سوى تو تمام شود شتاب مكن . و اين آيه نظير آيات 16 تا 18 سورهء قيامت است : لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ ، فَإِذَا قَرَاْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ . و بگو : پروردگارا ، مرا از نظر دانش فزونى بخش . يعنى به جاى شتاب در تلاوت ، در دل خويش از خداوند زيادتى علم طلب كن .