الشيخ علي المشكيني
15
تفسير روان (فارسى)
يعقوبِ پيامبر كه نوهء ابراهيم خليل از پسرش اسحاق بود و اسرائيل هم ناميده مىشد ، در شهر يا روستايى به نام كنعان زندگى مىكرد و داراى دوازده پسر بود كه شش نفر آنها از ليا خالهء يوسف بوده و پس از فوت او يعقوب با خواهر او راحيل ازدواج كرد و يوسف و بنيامين از او متولد شدند و چهار پسر ديگرش از كنيز بوده ، و ميان ساير پسران يعقوب و يوسف رقابت خاصى وجود داشت . اين دوازده برادر را اسباط نيز ناميدهاند . سرگذشت عجيب و حيرتزا و تنبّهآور يوسف از خوابى شروع شد كه يوسف آن را براى پدر نقل كرد ؛ خوابى كه يعقوب از آن حقايقى را درك كرد و حكايت روشنى از عاقبت امر يوسف پس از رنجها و امتحانها و مرارتها داشت . معناى آيه : متذكّر باش زمانى را كه يوسف به پدر خويش گفت : اى پدر بزرگوار و عظيمالشأن ، من در خواب يازده ستاره و خورشيد و ماه را ديدم ، چنين ديدم كه همه براى من در حال سجدهاند . محتمل است اين گونه ديده كه ستارگان و خورشيد و ماه از مقرّ خود فرود آمده و مثلًا به صورت انسانى در برابرش به سجده افتادهاند . قَالَ يَابُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْداً إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ « 5 » وَكَذلِكَ يَجْتَبيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ « 6 » لغت و اعراب : كذلك اشاره به خواب معهود است . اجتباء : برگزيدن . أوَّلَهُ إليه : برگردانيد او را به سوى آن ، و تأويل : عاقبت و بازگشت چيزى را طلبيدن ، خواه كلام باشد يا خواب و غيره .