الشيخ علي المشكيني

15

تفسير روان (فارسى)

دست راست ، و مراد خودِ انسان است و جواز نسبت به اعتبار اين است كه اغلب كارها با دست راست انجام مىگيرد . تفسير : وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُواْ فِى الْيَتَامَى فَانْكِحُواْ مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَآءِ در عهد جاهليت پيش از اسلام ، در ميان اعراب مرسوم بوده با دختران بدون ولى و سرپرست كه از بلوغشان زياد نمىگذشت و هنوز به حكم يتيم بودند به طمع جمالشان يا مالشان كه از ارث داشته‌اند ازدواج مىكردند و گاهى چندين نفر از اين دختران يتيم در زوجيت شخصى قرار مىگرفت و حقشان را هم ادا نمىكردند . اگر ازدواج براى جمال بود نفقه نمىدادند ، و اگر براى مال بود مالشان را مىخوردند و حقوق همسرى را رعايت نمىكردند . آيه در اين موضوع مىفرمايد : و اگر ترسيديد كه در ازدواج با دختران يتيمِ تازه به بلوغ رسيده رعايت قسط و عدل نكنيد و به نفس يا مالشان ستم نماييد ، آنها را ترك كنيد و با هر كس كه پسند شماست و دلتان مىخواهد از زنانى غير اين ايتام ازدواج نماييد . يعنى چون اين خوف در غير آنها نيست و آنها خود قدرت دفاع از حق خويش دارند و يا اوليائشان از آنها دفاع مىكنند . بنابراين ، مفهوم جملهء شرطيه اين است كه اگر از بىعدالتى خود دربارهء ايتام نهراسيد ترك آنها لازم نيست و مىتوانيد با آنان ازدواج نماييد ، زيرا آنان مالك نفس و مال خويش اند . و اگر مراد از يتيم معناى حقيقى آن باشد يعنى دختران پدر مرده و بىسرپرستى كه هنوز بالغ نشده‌اند ، ازدواج با آنها در غير صورت خوف نيز جايز نيست مگر در صورت نادرى مثل اجازهء وصى يا آن كه پدرانشان در حال حيات آنها را به غير تزويج نموده و پيش از بلوغ آنها فوت كرده‌اند ، و ظاهر آيه غير اين است . مَثْنَى وَ ثُلَاثَ وَ رُبَاعَ يعنى : با زنان از غير ايتام ، دوتا دوتا ، سه‌تا سه‌تا ، چهارتا چهارتا ازدواج نماييد . بدين معنا كه اگر تعدد همسر را اختيار كرديد ، در هر حال بايد مصداق تعدد دوتا باشد يا سه‌تا يا