چنين ندا دهم ! » . « 1 » ابن خلّكان مىنويسد : ابوجعفر محمّد بن زين العابدين علىّ بن حسين بن علىّ بن ابىطالب ملقّب به باقر يكى از دوازده امام - به عقيدهء اماميّه - و پدر جعفر صادق ، عالم و سيّدى بزرگوار بود . از آن جهت ملقّب به باقر شد كه علم را شكافت و گسترش داد . « 2 » ابن حجر متعصّب مىگويد : او ( محمّد بن على ) شكافندهء علم است ، علم و دانش او شهرهء آفاق و زبانزد همگان است ، او قلبى باصفا و علم و عملى بالنده داشت ، پاك نفس و نيكو شيم بود ، تمام اوقاتش را به طاعت خدا مىگذراند . . . « 3 » ابن صبّاغ مىنويسد : امّا مناقب وى ( باقرالعلوم ) فراوان و اوصافش بىشمار و بس زيبا و پسنديده است . . . « 4 » سبط بن جوزى از قول عطا نقل كرده ، مىگويد : هيچگاه دانشمندان را نزد كسى از نظر علمى چنان حقير نديدم كه نزد ابوجعفر ( باقر ) ديدم . . . به نقل از عبداللَّه بن عطا آورده است : حكم بن عينيه را ( كه دانشمند برجسته و بزرگى بود ) در برابر وى ( محمّد بن علىّ ) چونان دانش‌آموزى در محضر آموزگار ديدم . « 5 » آرى در اين كتاب سخن از امامى است كه دانشمندان فريقين دربارهء

--> ( 1 ) - كافى : 1 / 469 . ( 2 ) - وفيات الأعيان : 3 / 314 . ( 3 ) - الصواعق المحرقه ، به نقل محدّث قمى در منتهى الآمال ، ج 2 ( 4 ) - الفصول المهمّه : ص 212 . ( 5 ) - ترجمهء تذكرة الخواصّ : ص 446 ، كشف الغمّهء اربلى : 2 / 117 .