فشار بر آنها مسلّط شدى ؛ كسانى كه به اطراف تو جمع شده‌اند دو گروه : فرمانبر و مجبورند ، آنكه مطيع تو است معصيت خدا را كرده ، و آنكه مجبور است طبق فرمودهء كتاب خدا آمرزيده است ، پناه به خدا كه من بگويم از تو بهترم چون هيچ خيرى در تو نيست ، ولى خداوند مرا از بديها و رذايل مبرّا داشته چنان كه تو را از فضايل برى نموده است . « 1 » 18 - ابن شهر آشوب مىگويد : از ابن عباس دربارهء اين كلام خدا : « وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ » « 2 » نقل كرده اند كه حسن بن على عليهما السلام با يزيد بن معاوية بن ابى سفيان نشسته بودند خرما مىخوردند ، يزيد گفت : يا حسن ! من از همان آغاز كينهء تو را داشتم ! حسن عليه السلام فرمود : بدان اى يزيد كه ابليس با پدر تو در آميزش شركت داشته است و دو آب با هم آميخته شده ، و اين باعث دشمنى تو با ما گرديده است ، چون خداى تعالى مىفرمايد : « وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ » و شيطان با حرب ( جد پدرى يزيد ) بهنگام آميزش شركت جُسته و صَخر از او به دنيا آمد ، از اين رو كينهء جدّم رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را داشت . « 3 » 19 - و همو مىگويد : در كتاب الفنون ، از احمد بن مؤدّب ، و در نزهة الابصار از ابن مهدى نقل شده است كه حسن بن على عليهما السلام بر مستمندانى گذر كرد كه پاره‌هاى نانى روى زمين گذاشته بودند و

--> ( 1 ) - مناقب : 2 / 158 . ( 2 ) - اسراء / 64 : و در ثروت و فرزندانشان شركت جوى ! ( 3 ) - مناقب : 2 / 159 .