را تهديد فرموده است تا پس از بيم‌دادن و زنهار ، براى ما حجتى نباشد ! بنابراين دربارهء اين دنياى فانى پارسا باشيد و به آنچه ماندگار است بگراييد ! و از خداوند در آشكار و نهان بترسيد ، چرا كه على عليه السلام در زندگى و مرگ و در روز محشر ، به اندازهء مقدر زيست و به موقع سرآمد مدت دنيا را ترك گفت ، و اينك من با شما بيعت مىكنم بر اين اساس كه شما با هر كه من در صلح و سلامت بودم صلح كنيد و با هر كه در جنگ بودم بجنگيد ! » پس مردم با همان شرايط با آن حضرت بيعت كردند . « 1 » 5 - ابن شعبه مىگويد : حسن‌بن ابىحسن بصرى به ابومحمد حسن‌بن على عليهما السلام نامه‌اى نوشت كه شما گروه بنىهاشم كشتى روان و درياهاى ژرف و مشعل‌هاى برافراشته نورانى هستيد ، چون كشتى نوح باشيد كه مؤمنان در آن نشستند و مسلمانان در آن نجات يافتند پسر پيامبر صلى الله عليه و آله من اين نامه را به شما نوشتم چون در معناى « قَدَر » اختلاف داريم و دربارهء « استطاعت » سرگردانيم ، به ما در مورد عقيدهء خود و عقيدهء پدرانت بفرماييد ، زيرا كه شما از علم خدا برخورداريد و شما بر مردم حجت هستيد و خدا حجت بر شماست و دودمانى كه برخى از برخى ديگر هستيد و خدا شنوا و داناست . امام حسن عليه السلام پس از دريافت نامهء وى در پاسخ چنين نوشت : « به نام خداوند بخشندهء مهربان ، نامهء تو به من رسيد و اگر سرگردانى خودت و كسانى كه پيش از تو درگذشتند ، نبود من تو را از

--> ( 1 ) - توحيد : ص 377 .