علي الأحمدي الميانجي

24

اطلاعات و تحقيقات در اسلام (فارسى)

يعنى : اى رسول خدا ، اگر براى مسلمانان ( در جبهه ) اقامهء نماز كردى عده‌اى اسلحه بگيرند و با مراعات احتياط با تو نماز بخوانند ( و بقيه جلو دشمن باشند ) چون سجده را به پايان بردند ( و نماز را تمام نمودند ) پشت سر شما ( جلو دشمن ) باشند تا آن گروهى كه نماز نخوانده‌اند بيايند و با تو نماز بخوانند . آنها هم احتياط كنند و اسلحه با خود داشته باشند ، كفار دوست دارند كه شما از اسلحه و متاع خود غفلت كنيد ( همه مشغول نماز باشيد ) تا يكباره به شما حمله كنند و در صورت باران و مرض ، معذوريد اسلحه را زمين بگذاريد ولى احتياط لازم را مراعات كنيد . . . بايد توجه داشت كه ذكر حذر و اسلحه در كنار هم در آيهء شريفه قرينه است بر اينكه حذر به معناى اسلحه نيست ولى ممكن است كه اسلحه مصداق حذر باشد و ديگر اينكه مقابل حذر به جاى عدم حذر ، غفلت ذكر شده است پس معلوم مىشود كه مراد از حذر عدم غفلت است . و نيز با تصريح آيهء شريفه در صورت عذر ، مىتوان اسلحه را زمين گذاشت و در عين حال مىفرمايد : « وخذوا حذركم » اين خود قرينه است كه منظور از « حذر » اسلحه نيست . خداوند متعال در اين آيه ، سه بار مسلمانان را به مراعات كردن حذر امر مىكند و حذر را هم مطلق گذاشته‌اند كه شامل همه انواع حذر مىشود . همانطورى كه استاد علامه طباطبائى در الميزان و شيخ محمد عبده در درس خود بنا به نقل المنار بيان كرده‌اند . آيه اول در امر به حذر اختصاص به جنگ ندارد و همه در هر حال بايد در مورد حفظ اسلام و حكومت اسلامى و اجتماع مسلمين اين وظيفه خطير را انجام دهند تا از طرف مخالفين داخلى يا دشمنان خارجى خطرى متوجه آنان نشود . به ويژه درباره منافقين مىفرمايد : وَ اذا رَايْتَهُمْ تُعْجِبُكَ اجْسامُهُمْ وَ انْ يَقوُلوُا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ كَانَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ يَحْسَبوُنَ كُلَ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ هُمْ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قاتَلَهُمُ اللَّهُ انّى يُؤْفَكوُنَ . « 1 »

--> ( 1 ) - سورهء منافقون ( 63 ) : 4 . رجوع شود به قرطبى ، ج 18 ، ص 124 - 129 « فَاحْذَرْهُمْ ، وَجْهانِ : احَدَهُما فَاحْذَر أنْ تَثْق بِقُولهم اوْ تَميلَ الى كَلامِهِم ، الثّانى فَاحْذَر مِمّا يُلْتَهَمُ لأِعْدائِكَ وَ تَخْذِيلَهُمْ لأَصْحابِك » فاحذرهم به دو معنى به كار رفته : 1 - از اطمينان به قول دشمنان و يا تمايل نشان دادن به حرف‌هاى آنان احتراز كن . 2 - از ايراد مطالبى كه براى دشمن الهام بخش بوده و او را بيدار مىكند و باعث شكست يارانت مىشود بپرهيز . بيضاوى ، ص 766 ؛ تبيان ، ج 10 ، ص 12 ؛ مجمع البيان ، ج 10 ، ص 290 ؛ رازى ، ج 30 ، ص 14 .