عبادت ، عبادت بازرگانان است ؛ و گروهى خدا را از روى بيم و هراس [ از عذاب‌هاى جهنّم ] مىپرستند و اين نوع عبادت ، عبادت بردگان است ؛ و گروهى خدا را از روى شكر و سپاسگزارى مىپرستند ، كه اين نوع عبادت ، عبادت آزادگان است . ( 966 ) « وَ اجْعَلْ نَفْسِى . . . ذاكِرَةً لِسابِغِ بَلآئِكَ [ لِسَوابِغِ آلائِكَ ] . » « 1 » و نَفْس مرا . . . ياد آور بلا [ يا : نعمت‌هاى ] كاملت بگردان . نعمت‌هاى برتر و نعمت‌هاى كامل الهى براى معصوم - عليه‌السّلام - و غيرمعصوم ممكن است معناى : « فَواضِلِ نَعْمآئِكَ » ( در بخش گذشته ) ، به اعتبار ذكر شدن : « سَوابِغِ آلائِكَ » در اين بخش ، برترىهاى نعمت‌هاى ظاهرى باشد ( از انعقاد نطفه در رَحِم‌هاى پاك و اصلاب طاهره و ديگر امور ظاهرى كه در موفقيّت به امور معنوى آن حضرت - عليه‌السّلام - اثر تمام دارد ) و شكر نيز به اين اعتبار تقاضا شده باشد ؛ ولى با توجه به جمله‌ى فوق : « سَوابِغِ آلائِكَ » ، نعمت‌هاى معنوى و ياد آوردن آن‌ها نيز مىتواند مطلوب باشد ، چنان كه فرموده شده است : « ذاكِرَةً لِسَوابِغِ آلائِكَ » گويا آن جناب - عليه‌السّلام - اين يادآور شدن را براى خويش فضيلتى مىداند . بنابراين تقاضاى فوق : « فَواضِلِ نَعْمائِكَ » و : « سَوابِغِ آلائِكَ » براى مؤمنين خواننده نيز به نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى اشاره دارد ؛ زيرا آنان نيز بايد شاكر برترىهاى عنايت‌هاى صورى و يادآور بهره‌مندىهاى معنوى الهى در تمام آن چه براى امام معصوم - عليه‌السّلام - گفته شد ، باشند ( البته هرمؤمنى به حساب مراحل ايمانش )

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 470 .