نافرمانى را ناخوشايند و خشم و ناخشنودى و آتش‌هاى [ جهنّم ] را بر من حرام گردان . به قدرتت [ يا : به يارىات ] اى فرياد رس و ياور يارى جويان ! [ به رحمتت ، اى مهربان‌ترين مهربان‌ها ! ] خداوندا ! بر محمّد و آل محمّد درود فرست . تمناى دوستى داشتن احسان و معناى دقيق آن در اين دعا ، سه ويژگى مطرح شده و از خداوند تمنّاى تلبّس به آن‌ها : « حَبِّبْ إِلىَّ وَ كَرِّهْ إِلَىَّ » و رفتار خاصّ الهى با بنده‌اش « وَ حَرِّمْ عَلَىَّ فِيهِ » شده است . اما درباره‌ى معناى احسان در جمله اوّل مىتوان گفت : منظور ، مطلق احسان و نيكىهاى ظاهر و معنوى بشر نسبت به خود و ديگران - بلكه به همه موجودات صاحب حيات - مىباشد . خداوند مىفرمايد : - وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ « 1 » و نيكوكارى نماييد ، به راستى كه خداوند نيكوكاران را دوست مىدارد . - وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ « 2 » و آنان كه خشم خود را فرو مىبرند و از مردم عفو و گذشت مىكنند و خداوند نيكوكاران را دوست مىدارد . - وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ « 3 » و كسانى كه در [ راه خشنودى ] ما بكوشند ، مسلّماً آنان را به راه‌هاى خود هدايت خواهيم نمود و به راستى خداوند با نيكوكاران است . دليل بر اين بيان كه مراد ، مطلق احسان است ، جمله دوم و سوم مىباشد كه مقابل احسان بيان شده است ؛ زيرا « فسوق » ، همان نارواىهاى اخلاقى و معنوى و بيرون شدن از حدود اتّصاف به صفات الهى است نسبت به همه‌ى مظاهر و « عصيان » و گناه

--> ( 1 ) . سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 195 . ( 2 ) . سوره‌ى آل‌عمران ، آيه‌ى 134 . ( 3 ) . سوره‌ى عنكبوت ، آيه‌ى 69 .