الرّاحِمِينَ . » « 1 » خداوندا ! در اين [ روز ] حفظ و فهم و هوشيارى را روزىام فرما و از نابخردى و به دروغ آراستن خود ، دورم گردان و از هر خير كه در آن نازل مىفرمايى ، بهره‌اى براى من قرار ده ، به جود و بخششت اى بخشنده‌ترين بخشندگان [ اى حكم كننده‌ترين حاكمان ! ] به رحمتت ، اى مهربان‌ترين مهربان‌ها ! لزوم درخواست ذكاوت و هوشيارى به عنوان رزق الهى و معناى دقيق آن در جمله‌ى اوّل : « فِيهِ الذِّهْنَ وَ التَّنْبيهِ » ، ذكاوت و هوشيارى از خداوند تقاضا شده ، معلوم مىشود داشتن آن دو ، رزق به حساب مىآيد و هر كسى را از آن نصيبى نمىباشد ؛ مگر كسى كه خداى سبحان او در ضيافتگاه خود آن را نصيب وى فرمايد . و ممكن است ذكاوت و هوشيارى كه در ماه رمضان تقاضا مىشود ، براى امور ظاهرى مادّى و يا امور معنوى كه بندگان به واسطه آن راه خير و شرّ و سعادت و شقاوت و مرضىّ و نامرضى حق را تشخيص دهند باشد . اگر چه احتمال اوّل نيز به اعتبارى مطلوب است ؛ ولى گمان مىشود احتمال دوم مراد باشد ؛ زيرا جمله‌ى : « وَ أَبْعِدْنى فِيهِ مِنَ السَّفاهَةِ وَ التَّمْويهِ واجْعَلْ لِى نَصِيباً مِنْ كُلِّ خَيْرٍ تُنْزِلُ فِيهِ » و بالاخص مورد سوّم ، تحقّق پيدا نخواهد كرد مگر براى آن كس كه خداوند ذكاوت و هوشيارى خاصّ به او عطا فرموده باشد . اما اين كه تقاضاى اين امور تنها براى آن است كه خواننده در اين ماه از بدىهاى گناهان اخلاقى ، خارج و به خوبىها متلبّس گردد تا بتواند از ضيافت الهى و تقديرات ليلةالقدر بهره‌مند شود ؟ و يا آن كه همواره و در تمام عمر ، آن گونه باشد ؟ هر دو معنا ممكن است اراده شده باشد .

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 123 .