تمام كمالات پانزده‌گانه‌اى كه حق سبحانه به آن خوانده شده ، محتاج به تأمّل است ، با اين همه لازم است به بيان دو قسم از آن‌ها پرداخته شود : ( 531 ) « يا مُنْتَهى رَغْبَةِ الرّاغِبِينَ ! » « 1 » اى منتهاى ميل و رغبت و خواهش خواهش كنندگان ! بشر و هر موجودى در اين جهان و جهان ديگر - مجرّد و مادّى - به خود عشق مىورزد و به هر چيزى كه رغبت داشته باشد ، براى حبّ به نفس است و تنها خود را گم كرده و گمان مىكند خودش ، جسم مادّى و يا روح حيوانى و يا مثالى وى مىباشد ، حال آن كه حقيقت همه‌ى موجودات ، مادّى و مجرّد ، ذات پاك بارى تعالى است ؛ زيرا به نصّ كتاب و سنّت ، او سبحانه محيط به همه مظاهر مادّى و مجرّد و آفريده‌هايش - حتّى روح و جسم و ديگر موجودات - مىباشد . پس اگر فرموده شده : اوست نهايت رغبت كنندگان ، تنها به مظاهر ذى شعور اشاره ندارد ، بلكه اين بيان شامل همه خلايق و ذرّات ( به حساب حدود خاصّ آن‌ها ) به خصوص انسان از نظر تكوين و غير تكوين مىشود ، ( و دانسته و ندانسته ) اصلًا نمىتوانند به غيرحق سبحانه رغبت داشته باشند و به او عشق نورزند . بيانات قرآنى و خطبه‌ها و احاديث و ادعيّه‌ى مأثوره ، از اين راز كه او سبحانه با همه مظاهرست ، پرده برمىدارند ، امّا خواننده اين دعا بايد ذهن خود را از افكار عوامانه پاكيزه سازد و قرآن و حديث و دعا را با افكار عاميانه خود تأويل ننمايد ، خداوند مىفرمايد : - وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ « 2 » و هر كجا باشيد ، او [ خدا ] با شماست .

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 206 . ( 2 ) . سوره‌ى حديد ، آيه‌ى 4 .