الْمُسْتَقِيمَ * صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ « 1 » ؛ ( ما را به راه راست هدايت فرما ، راه آنان كه نعمت [ ولايت ] را برايشان ارزانى داشتى . ) ، درخواست نمايند ، از طرفى در آيه‌اى ديگر قايلين به مقام أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ را چهار دسته شمرده كه از آن جمله شهادت بر اعمال بندگان است : وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً « 2 » و هر كس از خدا و رسولش اطاعت كنند ، با كسانى كه خداوند بر آنان نعمت [ ولايت ] را ارزانى داشته ، مانند پيامبران و صدّيقان و گواهان [ اعمال ] و صالحان ، همراه خواهند بود و چه همدمان و دوستان خوبى ! بنابراين معنى ، اينانند كه در اثر پيروى از انبيا و اوصيايشان - عليهم‌السّلام - به مقامى در عبوديّت نايل مىشوند كه مىتوانند چون آن بزرگواران شاهد بر اعمال ديگران ، به قدر ظرفيّت و كمال معنويشان باشند . و امّا اين كه اداى شهادت در قيامت ، مخصوص آن بزرگواران - عليهم‌السّلام - است و يا برجستگان امّت نيز مىتوانند اداى شهادت كنند ؟ از آيه فوق و آيه‌ى شريفه‌ى : وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ « 3 » و روزى [ قيامت ] كه در هر امتى گواهى را بر آنان برمىانگيزيم و تو را به عنوان گواه بر اينان خواهيم آورد . و نيز آيه‌ى شريفه‌ى : وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً « 4 » ؛ ( و روزى كه از هر امتى ، گواهى را برمىانگيزيم . ) و نيز با دقت در جمله‌ى مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ و جمله‌ى فِي كُلِّ أُمَّةٍ و جمله‌ى مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ استفاده مىشود كه اداى شهادت ، مخصوص آن

--> ( 1 ) . سوره‌ى فاتحه ، آيات 6 و 7 . ( 2 ) . سوره‌ى نساء ، آيه‌ى 69 . ( 3 ) . سوره‌ى نحل ، آيه‌ى 89 . ( 4 ) . سوره‌ى نحل ، آيه‌ى 84 .