عافيت عامّ و عافيت خاصّ به نظر مىرسد هر يك از عافيت‌هايى كه پس از نام‌هاى گذشته آمده ، اعمّ از عافيت در امور مادّى و معنوى است ؛ زيرا در آخرين آن‌ها مىفرمايد : « وَالْمُتَفَضِّلُ بِالْعافِيَةِ عَلَىَّ وَ عَلى جمِيعِ خَلْقِكَ [ خَلْقِهِ ] » « 1 » و خداوندى كه عافيتش را بر من و بر تمام مخلوقاتت [ مخلوقاتش ] ارزانى مىدارد . كه شامل همه‌ى مخلوقات الهى و هرچه نام خلق بر آن توان نهاد ، مىشود ؛ ولى مقصود از عافيتى كه پس از صلوات و « عَجِّلْ لَنا فَرَجاً وَ مَخْرَجاً » آمده ، به لحاظ عبارت « لَنا فَرَجاً وَ مَخْرَجاً » ، خصوص عافيت معنوى است و اساساً گويا خواندن خداوند در آغاز دعا با اسم جلاله و پنج صفتى كه ياد شد ، مقدّمه براى درخواست صلوات ، تعجيل فرج و اين نوع از عافيت است . مفهوم درخواست فرج مىتوان گفت از درخواست فرج : « وَ اجْعَلْ لَنا فَرَجَاً وَ مَخْرَجاً » در اين فراز ، فرج ولىّ عصر - عجّل اللَّه تعالى فرجه الشّريف - اراده شده است ؛ زيرا در زمان ظهور بزرگوار ، از هر جهت فرج كامل براى معصومين - عليهم‌السّلام - همراه با رجعتشان حاصل مىگردد ، به گونه‌اى كه در دنيا ، به مقصد غايى از دعوتشان نايل و شادمان مىگردند و در آخرت نيز به نتايج اين دعوت - كه خشنودى حق سبحانه است - مىرسند ؛ چنان كه جمله‌ى « وَ دَوامَ الْعافِيَةِ فِى الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ » ، بدان اشاره كرده است . نيز مىتوان گفت مقصود از آن ، درخواست فرج معنوى شخصى براى مؤمنان است كه عبارت ديگر از نيل به كمالِ غرض غايى از خلقت مىباشد . بنابراين ، اين تقاضا چنان كه در زمان ظهور و رجعت براى مؤمنان حاصل مىشود و در دنيا و آخرت از معنويّت آن بهره مىگيرند ، پيش از

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 180 .