( 397 ) « أَللَّهُمَّ ! لا قابِضَ لِما بَسَطْتَ ، وَ لا باسِطَ لِما قَبَضْتَ . » « 1 » خداوندا ! هر چه را كه تو گسترده باشى ، كسى نمىتواند بگيرد و هر را كه تو بگيرى ، كسى نمىتواند بگستراند . توحيد افعالى در فيض و بسط امور ظاهرى و معنوى تفاوت اين دو جمله‌ى با دو جمله‌ى گذشته اين است كه اين فراز ، خوانندگان را به قبض و بسطهاى ظاهرى و معنوى آنان در عالم طبع توجّه مىدهد تا آن‌ها را به غير حق سبحانه نسبت ندهند و دو جمله‌ى فراز گذشته ، بيانگر اين نكته بود كه انتساب عطا و منع به غير خدا خطا است . در حديث آمده است : - « ما مِنْ قَبْضٍ وَ لا بَسْطٍ إِلّا وَ لِلَّهِ فِيهِ الْمَنُّ وَ الْإِبْتلاءُ . » « 2 » هيچ قبض و بسطى نيست ؛ مگر اين كه خداوند در آن بخشش و ابتلايى دارد . - « ما مِنْ قَبْضٍ وَ لا بَسْطٍ إِلّا وَ لِلَّهِ فِيهِ مَشِيَّةٌ وَ قَضآءٌ وَ ابْتِلاءٌ . » « 3 » هيچ قبض و بسطى نيست ؛ مگر اين كه خداوند در آن خواست و قضا [ و اراده‌ى حتمى ] و ابتلايى دارد . - « لَيْسَ شَىْءٌ فِيهِ قَبْضٌ أَوْ بَسْطٌ مِمّا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَوْ نَهى عَنْهُ إِلّا وَ فِيهِ مِنَ اللَّهِ - عَزَّ وَ جَلَّ - ابْتِلآءٌ وَ قَضآءٌ . » « 4 » هر چيز كه خداوند به آن امر و يا از آن نهى فرموده و در آن قبض و بسطى است ، خداوند - عزّوجلّ - در آن ابتلا و قضا [ و اراده‌ى حتمى ] دارد .

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 174 . ( 2 ) . توحيد صدوق ، ص 354 ، باب 57 ، حديث 1 . ( 3 ) . توحيد صدوق ، ص 354 ، باب 57 ، حديث 2 . ( 4 ) . توحيد صدوق ، ص 354 ، باب 57 ، حديث 3 .