السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
88
تفسير هدايت (فارسى)
طويل العماد است ، و آن وقتى است كه خانهء او در ميان خانههاى ديگر با بلندتر بودن نشانهاى براى ديدار كننده به شمار مىرود . [ 8 ] آن قبيلهء سخت كوشى را كه در پيرامون آن افسانههايى پيدا شده ، و آن شهر صاحب خانههاى مرتفع را كه شبيهى در جهان آن روز نداشته ، . . . آيا مىدانى كه چگونه خانههاشان بر سرشان فرو ريخت ؟ / 91 « الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ - كه همانند آن در شهرها ساخته نشده است . » آدميان شهرها را براى محافظت از خود در برابر حوادث ناگوار ، همچون هجوم دشمنان يا سرازير شدن سيلها يا زلزلهها يا چيزهايى شبيه به اينها چنان مىسازند كه از شرّ آنها در امان بمانند ، و اين همه براى فرار از مرگ و از عاقبت اعمال است ، ولى اين همه تا زمانى سودمند است كه اجل و قدر نرسيده باشد ، و چون قدر برسد ديگر به كجا مىتواند گريخت ؟ شهر و بالخاصه در آن صورت كه همتراز با شهرهاى بزرگ عاد بوده باشد ، نشانهء آشكارى براى تمدن بشرى است ، و حتى كلمهء تمدن از لفظ مدينه يعنى شهر گرفته شده ، بدان جهت كه نشانهء همكارى سازندهء ميان مجموعههاى بزرگى از انسانها و حكومت گونهء پيشرفتهاى از قوانين بر ايشان است ، به همان گونه كه نتيجهاى از روى هم انباشته شدن تجربهها و تلاشهاى بزرگى است كه مردم آن تمدن نسل پس از نسل به آن دست يافتهاند ، ولى اگر مترفان و خواستاران تنعم بر آن مسلط شوند ، در معرض ويرانى قرار مىگيرد ، و در مسيرى معكوس مسير خير و فضيلت به راه مىافتد ، و آن را وسيلهء آسيب رساندن به ديگران قرار مىدهند ، به همان گونه كه عاديان چنين كردند و خداوند متعال به بدترين وجه آنان را نابود كرد ، احقافى كه محل زندگى آنان در ميان يمن و حضرموت بود ، اكنون كجا است ، و گورهاى آنان و آثارشان كجا است ؟ [ 9 ] به همين گونه قوم ثمود كه ساكنان شمال جزيرة العرب در فاصلهء ميان مدينه و شام بودند ، براى خود كاخهايى از راه بريدن سنگهاى كوهها و بر هم سوار