[ 3 ] چون نصر و پيروزى از جانب خدا است ، بر ما است كه در برابر آن سپاسگزارى كنيم ، و به تسبيح و تقديس خداوند متعال بپردازيم ، و از اين راه دلهاى خود را از وسوسه‌هاى شيطانى كه در ايام آزمايش گرفتار آنها بوده‌اند پاك كنيم ، چه كسانى هستند كه چنان گمان مىكنند كه خداى تعالى خلف وعده كرده يا قدرت بر پيروزى و نظاير آن ندارد كه قرآن كريم اين شك و گمان را به زلزلة و تزلزل تعبير كرده و گفته است : وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ . « 6 » اينك نصر رسيد ، پس بهتر آن است كه با آبهاى آن آثار شكست را بشوييم و به تسبيح خدا بپردازيم . سپس بايد دانست كه نصر نيز همچون شكست آثارى منفى همچون غرور و تكبر و خود بزرگ بينى و تجاوز از حدّ اعتدال دارد ، و به ميانجيگرى ايمان به خدا و يقين بيشتر امكان سيطره پيدا كردن بر اين صفات نكوهيده وجود دارد . . . و به همين جهت خداوند متعال به تسبيح و حمد فرمان داده و گفته است : « فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ - پس به ستايش پروردگارت تسبيح گوى باش ، » مؤمن از هر پيشامد و نمود وسيلهء عروجى براى روح خود فراهم مىآورد ، و با آن به تكامل نفس خويش و پرورش دادن صفات خير در آن مىپردازد ، و پيروزى يكى از حوادثى است كه در نفس بشرى تأثير شديد دارد ، و به همين سبب شخص مؤمن آن را وسيله‌اى براى شناختن پروردگار خويش و نزديك شدن به او قرار مىدهد . تسبيح به معنى تقديس و منزه و پاك دانستن خدا از صفات آفريدگان و احاطه پيدا كردن علم ايشان به او است ، در صورتى كه حمد به معنى ستودن خدا به نامهاى نيكو است و آنچه در آنها از صفات جلال و جمال وجود دارد ، و از آن روى تسبيح را بر حمد مقدم داشته است كه در اثبات صفتى براى خدا گاه انديشه‌اى

--> ( 6 ) - البقرة / 214 .