السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
297
تفسير هدايت (فارسى)
معنى را نيز مىتواند داشته باشد ، و به همين جهت بعضى از مفسران گفتهاند كه زيارت قبور كار مهمى است و آدمى را به ياد مرگ مىاندازد ، و او را به زهد ورزيدن در كارهاى دنيا بر مىانگيزد ، و از پيامبر اسلام - صلى اللَّه عليه و آله - روايت كردهاند كه گفت : « شما را از ديدار گورها منع مىكردم ، پس به زيارت گورها برويد كه سبب زهد در دنيا و ياد كردن از آخرت است » . « 7 » و اسلام مردمان را به ياد كردن از مرگ بر مىانگيزد ، كه بخشى از آن نتيجهاى از ديدار مقابر است ، و حتى در حديثى به جا مانده از امام باقر - عليه السلام - آمده است : « ياد كردن از مرگ انسان را در دنيا زاهد مىكند » ، « 8 » و چون از پيامبر - صلى اللَّه عليه و آله - پرسيدند كه : زيركترين مؤمنان كيست ؟ گفت : « آن كه بيشتر به ياد مرگ باشد و آمادهء ديدار آن » . « 9 » [ 3 ] و آنچه مانع آدمى از مشغول شدن به فزونى بالى مىشود ، ترس او است از اين كه هنگام ديدار گور خود پروردگارش را ملاقات كند و با اعمالى كه كرده است رو به رو شود . « كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ - چنين نيست ! به زودى آگاه خواهيد شد . » و علم از شك مىكاهد ، به همان گونه كه بيم دادن از تلهّى و مشغول شدن به دنيا شخص را باز مىدارد ، و اين آيه آژيرى از پروردگار عالم است به اين كه چنين فزونى بالى سودى براى آدمى ندارد . [ 4 ] بدان سبب كه ميل و هوس تكاثر سخت در جان آدمى نفوذ دارد ، و در استقرار و ثبات انسان بسيار مؤثر است ، و هيچ چيز همچون فخر انسان را هلاك و همچون تكاثر گمراه نمىكند ، بار ديگر / 317 آژيرى در پى آژير گذشته در قرآن مىآيد : « ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ - سپس چنين نيست و به زودى خواهيد دانست . »
--> ( 7 ) - القرطبى ، ج 20 ، ص 170 . ( 8 ) - بحار الانوار ، ج 126 . ( 9 ) - همان جا .