و معنى آن - ظاهرا - آسايش از يك كار و تلاش كردن در كارى تازه ، و كار نخستين آسانتر از دومى است ، زيرا كه در آن تلاش كرده است ، و از همين روى تعبير به صورت « فانصب » آمده است . بدان سبب چنين است كه دل افروخته به شوق رضوان و خرسندى خدا ، و عاشق به نزديك شدن به او ، پيوستن / 194 تن خود را به انجام دادن كارهاى خوب و صالح مشغول مىدارد ، و به محض فارغ شدن از يك كار به كارى ديگر مىپردازد و دربارهء آن تلاش مىكند تا به آن تحقق بخشد ، نفس او از آن در رنج است ، بدان سبب كه هدفهاى بزرگ دارد ، و احساس زمان و سرعت دور شدن آن از خودش ، و مرگ و سرعت گام برداشتنهاى آن به سوى او ، و اجلى كه يك ساعت رسيدن آن پس و پيش نمىشود ، و گور كه انتظار او را براى خوابى طولانى مىكشد . . . آرى ، مىگويم كه : ژرفاى احساس او به همهء اينها ، خوابگاه او را آشفته مىسازد ، و آسايش را از او سلب مىكند ، و او را از لهو و لعب باز مىدارد ، و به روزه گرفتن از لذات دنيا جز به اندازهء نيازش وا مىدارد ، و به كمترين درجات لذت خرسندش مىسازد . اولياى صالح خدا چنين بوده‌اند و اكنون نيز چنين‌اند ، پس خوشا بر احوال ايشان ، و به همين سبب هنگام فرا رسيدن مرگ حسرت دورى از دوستان و از دست دادن لذتهاى دنيا را نمىخورند . هرگز . . . بلكه از آن اندوهناك كند كه با مرگ لذت برخاستن به نماز شب و مناجات كردن با پروردگار بندگان را از كف مىدهند ، و از اين كه لذت تشنگى حاصل از روزه‌دارى در برابر خواسته‌ها را ديگر ندارند . امام على - عليه السلام - در خطبهء پرهيزگاران ، آنان را بدين گونه توصيف كرده است : « و اگر نه اين است كه زندگىشان را مدتى است كه بايد گذراند ، جانهاشان يك چشم به هم زدن در كالبد نمىماند ، از شوق رسيدن به پاداش - ( در آن جهان ) - يا از بيم ماندن و گناه كردن - ( در اين جهان ) - آفريدگار در انديشهء آنان بزرگ بود ، پس هر چه جز اوست در ديده‌هاشان خرد نمود . بهشت براى آنان چنان است كه گويى آن را ديده‌اند و در آسايش آن به سر مىبرند ، و دوزخ چنان كه آن را ديده‌اند و در عذابش اندرند . دلهاشان اندوهگين است و