. « 16 » بدين مفهوم رسول اللَّه ضالّ و دور مانده از شريعت تازه بود ، و نه از شريعتى ديگر ، و از هدايت جديد و نه از هدايتى ديگر ، كه بعضى از مفسران چنين گفته‌اند . در ضمن تفسير ديگرى را مىيابيم كه با مقام پيامبر اسلام انسجام بيشتر دارد : او گمشدهء جهانيان بود كه از او جستجو مىكردند ، پس خدا مردمان را به او هدايت كرد ، و اين تفسير اهل البيت - عليهم السلام - است ، و اگر هم تفسير ظاهر قرآن نباشد ، بدون شك تفسير بطنى از بطون آن است ، مگر قرآن هفت بطن ندارد ؟ از امام رضا - عليه السلام - در تفسير اين گفتهء خدا : أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى چنين نقل شده است : « فردى بودى كه همانندى در آفريدگان نداشتى ، پس مردمان را در پناه تو قرار داده » ، وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى يعنى گمشدهء در قومى كه از فضيلت تو بى خبر بودند ، پس ايشان را به سوى تو رهبرى كرد ، وَ وَجَدَكَ عائِلًا فَأَغْنى كه « توشهء علم به اقوامى دادى پس آنان را به تو بىنياز كرد » . « 17 » تفسيرهاى ديگرى از آيه منعكس كنندهء اهتمام مؤمنان به مقام رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - و نسبت ندادن گمراهى به خود او است ، و حكايت از آن دارد كه گمراهى به معنى گم شدن از راه در ايام طفوليت يا در ضمن سفر بازرگانى به شام بوده است ، ولى دو تفسير اول شايسته‌تر است . [ 8 ] و رسول خدا در قبيلهء بنى هاشم مىزيست كه در ميان قريش به سرورى و داشتن اخلاق عالى شهرت داشتند ، و در مكهء مكرمه مرجع دينى بودند ، ولى مال فراوان نداشتند ، / 176 و مخصوصا ابو طالب كه پس از عبد المطلب ، على رغم فقير بودن ، شيخ و رئيس بنى هاشم شد و در حق او گفته‌اند كه : جز ابو طالب هيچ

--> ( 16 ) - سورهء شورى / 52 . ( 17 ) - نور الثقلين / ج 5 ، ص 595 .