آنها آگاهى نداريم ، و اين همه گواه بر آن است كه خداوند متعال / 14 حافظى است كه انسان را در پناه خود حمايت مىكند ، چنان كه گفته است : لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ، « 6 » و دربارهء اين آيه از امام باقر - عليه السلام - روايت شده است كه گفت : « مىگويد : دو فرشته در شب ، و در پى آنها دو فرشته در روز آدمى را از افتادن در چاه يا فرو افتادن ديوار بر سر او يا رسيدن مصيبت ديگرى به او حفظ مىكنند ، تا آن گاه كه مرگ مقدر باشد كه راه را براى رسيدن قضاى تقدير شده به او باز مىگذارند و او را به طرف آن هدايت مىكنند » . « 7 » و از پيامبر - صلى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه گفت : « بر مؤمن صد و شصت فرشته موكلند كه آنچه را كه بر دفع آن توانايى ندارد از او دور كنند ، و از جمله هفت فرشته بر چشم نگاهبانى دارند و آفات را از آن همچون دور كردن مگس از كاسهء عسل دور مىكنند ، و اگر آدمى يك لحظه به حال خود واگذاشته شود ، شياطين او را خواهند ربود » . « 8 » از اين حديث چنان برمىآيد كه : فرشتگان شياطين را از مؤمن به دور مىرانند تا از لحاظ مادّى و معنوى تأثيرى بر او نتوانند كرد ، و فرشتگان محافظ به نگاهدارى و حفظ اعمال بندگان و آنچه از ايشان صادر مىشود ، از نيت و كلمه و فعل ، مأمورند ؛ و خداى متعال گفت : وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ * كِراماً كاتِبِينَ * يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ . « 9 » بدين گونه به آدمى مصيبت يا آزارى جز به فرمان خدا نمىرسد ، كه اگر چنين فرمانى نباشد ، فرشتگان از رسيدن مصيبت جلوگيرى مىكنند . و خداوند سبحانه و تعالى گفته است : إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . « 10 »

--> ( 6 ) - الرعد / 11 . ( 7 ) - نور الثقلين / ج 2 ، ص 487 . ( 8 ) - تفسير البصائر ، ج 54 ، ص 354 . ( 9 ) - الانفطار / 10 تا 12 . ( 10 ) - الرعد / 13 .