آتش زندگى مىكنند و از آن متأثر نمىشوند ! و اين پندارى است كه هيچ دليلى براى اثبات آن وجود ندارد . [ 6 ] اما سببى كه آنان را به عذاب دنيا رسانيد ، تكبّر و گردن فرازى نسبت به فرستادگان خدا و كافر شدن نسبت به ايشان و از آنان رويگردان شدن و به ديگران پيوستن بود . « ذلِكَ بِأَنَّهُ كانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ - و از آن روى چنين شد كه چون فرستادگان خدا با نشانه‌هاى روشن به نزد ايشان مىآمدند . » بنا بر اين حجّت كامل وجود داشت و چنان بود كه خردمندان در مقابل آن خضوع مىكردند ، باز هم كافران از پيروى حق سرپيچى مىنمودند و به دنبال هواهاى نفس خويش روانه مىشدند و به رهبرى فرستادگان خدا گردن نمىنهادند . « فَقالُوا أَ بَشَرٌ يَهْدُونَنا - پس مىگفتند كه : آيا بشرى بايد ما را راهنمايى كند ؟ » آنان هيچ نقصى در رسالتهاى خدا نمىيافتند تا از آن عيب جويى كنند ، و نيز در اخلاق پيامبران و رفتار ايشان هيچ عيبى نمىديدند ، و با وجود اين آمادهء گردن نهادن به رهبرى يكى از آنان نمىشدند ، و به هيچ وجه زير بار مسئوليت نمىرفتند ، و به همين سبب پيوسته متوسّل به بهانه‌هايى مىشدند كه از طريق آنها خود را از زير بار مسئوليت برهانند ، و به همين سبب مىگفتند كه : فرستادگان خدا بشرند و خضوع و فرمانبردارى از ايشان شايسته نيست ، و كافران پيوسته در سراسر تاريخ به همين بهانه متشبّث مىشدند . . . پس چرا خدا فرستادگان خود را از افراد بشر مبعوث مىكرد ؟ و جواب آن است كه : به سبب دو امر اساسى : اول : اين كه كافران اين گفته را بهانه‌اى براى انحراف و كفر خود قرار مىدادند ، و اگر خدا / 18 فرشته يا جنّى را به نزد ايشان مىفرستاد ، به جستجوى بهانهء ديگرى مىپرداختند ، و اگر در حقيقت خواستار حق بودند ، از فرستادگانى كه با آيات بيّنات برايشان مبعوث شده بودند پيروى مىكردند . دوم : هدف از مبعوث شدن فرستادگان پاكيزه كردن مردمان و پاك كردن