السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
12
تفسير هدايت (فارسى)
كيفرى آگاه مىسازد كه كافران در تاريخ با آن رو به رو شدند و آن را دليلى براى كيفر بزرگتر در آخرت قرار مىدهد ، و مىگويد كه سبب كفر ورزيدن آن بوده است كه در رو به رو شدن با فرستادگان خدا و كافر شدن به بعث و حساب ، به مقياسهاى مادّى اعتماد كرده بودند ، و همين را عذرى براى قبول نكردن مسئوليت در زندگى خويش قرار دادند ، و به همين سبب دربارهء حقيقت داشتن آخرت و ناگزير بودن ايمان به خدا و فرستاده و كتابش ، از آن لحاظ كه راهى براى رسيدن به نيكوكارى و دست يافتن به آيندهاى نيكو در آخرت است ، تأكيد مىكند ، در صورتى كه كفر ، بر عكس ، / 12 آدمى را به بدترين سرنوشت در دو جهان مىرساند . شرح آيات : [ 1 ] فلسفههاى بشرى كه با نادانى و ناتوانى و تنگى افق و حرص و آز نفسانى در نزد آدمى محدوديت پيدا مىكند ، عالم بزرگ و آنچه را كه در آن از اختلاف و همچشمى و مسابقه است ، همچون تودهاى از نيروهاى متناقض و در حال نبرد با يكديگر ، و در نتيجه همچون ميدان مبارزهاى ميان خدايان و شريكان گوناگون تصور مىكند . و اين هرگز درست نيست . . . عالم - در قرآن - در زير پرچم بندگى خدا قرار گرفته است . « يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ - هر چه در آسمانها و در زمين است ، تسبيح خدا مىكند . » از آن روى همهء آنچه در آسمانها و زمين است به تسبيح پروردگار توانا اشتغال دارد كه هر چيز از آن با خبر و آگاه است كه پروردگارش شايستهء تنزيه و پاكيزه شمردن از هر عيب و نقص است ، و تنها او در ضمير و عقل آفريدگان كمال مطلق است . و آوردن فعل مضارع براى تسبيح دليل بر استمرار و مداومت در تسبيح است ، بدان سبب كه خدا براى هر چيز به اندازهء فهم و دريافت آن چيز تجلّى مىكند ، و به اندازهاى كه بخواهد از نور خود به آن مىبخشد ، لذا هر چيز به پروردگار خود شيفته مىشود و به تسبيح و تقديس او به اندازهء خود مىپردازد .