در آن هنگام آدمى جانشين و خليفهء خدا ، نه تنها در زمين ، بلكه در طبيعت نيز مىشود ، و در حديثى از امام جعفر بن محمّد الصّادق - عليهما السلام - آمده است كه گفت : « هر كه از خداى عزّ و جلّ بترسد ، خدا هر چيز را از او مىترساند » . « 2 » . در آن حال كه عكس اين شود و آدمى جز خدا را پرستش كند ، ضعيف و حقير مىشود و هيچ حول و قوتى نخواهد داشت : « و هر كس كه از خداى عزّ و جلّ نترسد ، خدا او را از هر چيز مىترساند » « 3 » . شرح آيات : [ 1 - 4 ] سورة الذاريات با آيه‌هايى آغاز مىشود كه اشاره به چيزهايى از مظاهر قدرت خدا و تجليهاى تدبير او دارد : پس اين دورهء زندگى كه با بادهايى آغاز مىشود كه سبب بارور شدن گياهان و به وجود آمدن تخمهاى گياهان و پراكنده شدن آنها است ، و سپس ابرهاى سنگين شدهء از آب را به آسانى در آسمان جا به جا مىكند و آنها را به تقدير حكيمى به هر جا كه ضرورى است مىرساند / 15 و سبب روييدن گياهان و رشد آنها مىشود ، و از اين نعمت سرزمينهاى دور و نزديك همگى برخوردار مىشوند . دهها هزار از سنتها و نظامها در كار تدبير اين دورهء گياهى مىشود كه در آن هر عامل به انجام دادن نقشى كه بر عهده دارد مىپردازد ، و عوامل به كامل كردن كار يكديگر چنان مدد مىرسانند كه زندگى و حياتى از خير و بركت فراهم آيد . آيا در اين عبرتى وجود ندارد كه راهنماى ما به تقدير و تدبيرى است كه در وراى آن قرار گرفته است ، و انسانى كه اين دستگاه تكامل يافته از عوامل به خدمت او مىپردازد ، ممكن نيست به بيهوده آفريده شده باشد يا بيهوده به خود واگذار شود .

--> ( 2 ) - بحار الانوار ، ج 70 ، ص 381 . ( 3 ) - همان جا .