السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

25

تفسير هدايت (فارسى)

اى عمرو ! دينت را به مصر فروختى و بدا به حالت ، پس مدتى دراز بود كه كجى و خميدگى اسلام را خواستار بودى ، و سپس گفت : خدايا ! تو مىدانى كه اگر مىدانستم كه رضاى تو در آن است كه خود را به اين دريا بيفكنم ، چنين مىكردم ، خدايا ! تو مىدانى كه اگر بدانم كه رضاى تو در آن است كه نوك شمشير خود را در شكم خويش فرو كنم تا از پشتم بيرون آيد ، چنين مىكردم ، و اگر امروز بدانم كه عملى سبب رضاى تو مىشود ، به انجام دادن آن خواهم پرداخت . و جنگيد تا اين كه با حق شهيد شد . ولى چرا عمّار ( رضى اللَّه عنه ) چنين ايستارى را برگزيد ، و ابن عاص هزيمت در برابر فتنه را پذيرفت ؟ براى آن كه عمار پيوسته با حق بود ، و حتى در دقايق زندگانيش ، و از زمانى كه به رسول ( ص ) ايمان آورد ، تا آن جا كه امام صادق ( ع ) دربارهء او گفت : « عمّار در ميان دو امر ( هر دو موجب رضاى خدا ) اختيار نمىكند مگر سخت‌ترين از آن دو را » . « 7 » و شايد مقصود امام على ( ع ) در گفته‌اش كه هم اكنون خواهد آمد ، او را در نظر مىداشته است ، « در گذشته مرا برادرى بود كه در راه خدا برادريم مىنمود . خردى دنيا در ديده‌اش وى را در چشم من بزرگ مىداشت . . . و گاهى كه او را دو كار پيش مىآمد ، مىنگريست كه كدام به خواهش نفس نزديكتر است تا راه مخالف آن را پويد » . « 8 » پس مايهء شگفتى نيست كه زندگى اين مرد بزرگ به شهادت پايان پذيرفته باشد ، در صورتى كه عمرو بن عاص بر بستر گناه و رذيلت از دنيا رفت ، چه ابن العاص از شهرت عرب - بنا بر قول ابن قتيبه - بيش از آن مىترسيد كه از خدا ، و پيش از آن كه خواستار رضاى خدا باشد در جستجوى رياست بود ، و همين صفات پست بود كه در جان او در دهه‌هاى پياپى / 28 از ايستار شكست خوردهء او در برابر فشارها و افسونهاى دنيا انباشته شد و زمينه را براى شكست خوردن سرنوشتساز برگزيدن دنيا بر دين آماده ساخت . از اين جا به اهميت ايستارهاى روزانه و اندازهء تأثير آنها بر مستقبل انسان

--> ( 7 ، 8 ) - نهج البلاغة ، كلمات قصار شمارهء 289 ، ص 526 .