يكم : اين كه خداوند مالك مكانى وسيع است كه عرش ناميده مىشود ، و ما جز اين نمىدانيم كه آنجا چندان بزرگ است كه گنجايش آسمانها و زمين و تمام آفريدگان را دارد . در حديث مروى از امير المؤمنين عليه السلام آمده است : / 26 « كه فرشتگان عرش را حمل مىكنند ، و عرش - چنان كه مىپندارى - به صورت تخت نيست ، ولى چيزى است مشخّص و فراهم شده ، و پروردگارت عزّ و جلّ مالك آن است » « 4 » در حديث منقول از ابى ذرّ ، از پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله - آمده است كه حضرتش گفت : « اى ابا ذرّ ؟ آسمانهاى هفتگانه در درون كرسى جز همچون چنبره‌اى كه در زمين فلات افتاده باشد نيست ، و برترى عرش بر كرسى همانند برترى فلات بر آن چنبره است » « 5 » دوّم : اين كه عرش همان رمز و مظهر قدرت و چيرگى مطلق است . آنجا كه آيهء كريمهء « وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ - و عرش او بر روى آب بود » « 6 » تفسير شده كه مراد سيطره و چيرگى ذات متعال اوست . امّا فرشتگانى كه عرش را حمل مىكنند ، همانا واسطه‌هاى رحمت خداوند ، و تنفيذ و اجراى ارادهء او در زندگى هستند . و روايت منقول از امام رضا عليه السّلام بدين امر اشاره مىكند كه گويد : « عرش همان خداوند نيست ، عرش نام دانش و قدرت است » . « 7 » در حديثى ديگر از امام صادق - عليه السّلام - آمده است كه هنگام سؤال دربارهء گفتهء خداى عزّ و جلّ كه فرمايد « وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ - كرسى او آسمانها و زمين را در بردارد » « 8 » گفت : ( يعنى ) « دانش او » . « 9 »

--> ( 4 ) - موسوعة بحار الانوار ، ج 55 ، ص 9 . ( 5 ) - موسوعة بحار الانوار ، ج 55 ، ص 5 . ( 6 ) - هود / 7 . ( 7 ) - بحار الانوار ، ج 55 ، ص 14 . ( 8 ) - البقرة / 255 . ( 9 ) - بحار الانوار ، ج 55 ، ص 28 .