السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
41
تفسير هدايت (فارسى)
نباشد جهان روى به نابودى نهد . و اين به دو علت است : اولا : چون نظام ، به علت فقدان عاملى كه آن نظام متكى و قائم به آن است ، به كلى از كار مىافتد . ثانيا : چون وجود آفرينش به خودى خود پايان مىپذيرد چرا كه وجود هر چيزى منوط و متكى به امر خداست . ممكن است آيهء بعد به اين دو علت اشاره داشته باشد : / 49 « وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ بِأَمْرِهِ - از نشانههاى قدرت اوست كه آسمان و زمين به فرمان او بر پاى ايستادهاند . » به فرمان او آسمانها و زمين بر پايند . و واژه « امر » بيانگر قدرت تامه و كاملهء اوست و آن صادقترين تعبير است از قيام مخلوقات به خدا . كلمهء « قيام » بيان كنندهء تمام شىء و كمال اوست . پس هم چنان كه انسان زمانى كه برپا مىايستد ، در تمامترين استعداد و برترين حالات خود است . « قيام » آسمانها و زمين هم تعبيرى است از برترين و تمامترين حالات آنها . معروف است كه تمام شىء به معنى مجرد وجود آن نيست . بلكه صلاح و سلامت آن است . همهء اينها ما را به تمام قدرت پروردگارمان و سلطهء مطلق او راه مىنمايند كه سراسر عالم وجود به « امر » او قيام دارد و به امر او از ميان مىرود و به امر او بار ديگر باز مىگردد . انسان به امر او قائم است و به امر او و دعوت او هلاك مىشود و به امر او و دعوت او براى روز رستاخيز از قبر بيرون مىآيد . براى انسان كلمهء « دعوت » را به كار برده زيرا انسان صاحب عقل است و صاحب عقل است كه او را فرا مىخوانند و او پاسخ مىدهد . قدرت خداى تعالى است كه مىتواند هر چه را در آسمانها و زمين است پس از نابودى بازگرداند : « ثُمَّ إِذا دَعاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ - سپس شما را از