به اين حادثه اشارت كرده است . آن گاه به سرانجام جنگ اشارت دارد : « وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ - و پس از مغلوب شدن بار ديگر غالب خواهند شد . » روميان پس از شكست پيروز خواهند شد و اين پيشگويى قرآنى است كه خداوند سورهء روم را به آن آغاز مىكند . تا مردم دريابند كه نبايد فريب ظواهر امور را بخورند بلكه همواره چشم به راه قواى پنهانى باشند . ايرانيان پيروز شده بودند ولى اين پيروزى مقدمهء شكستشان بود . زيرا پس از اين پيروزى به راحت گراييدند و راحت گرايى و لذتجويى يكى از عوامل مهم سرنگونى جوامع راحت طلب و لذتجوى مىشود . در سال 622 ميلادى هراكليوس ( هرقل ) امپراطور روم لشكر بياراست و به جنگ پادشاه ايران خسرو پرويز آمد و اين نبرد تا سال 628 ميلادى مدت گرفت . اين سال مصادف با سال پنجم يا ششم هجرى بود . در اين سالها جزيرة العرب تولدى تازه يافته بود و مسلمانان پى در پى در غزوات خود به پيروزى مىرسيدند . بزرگترين اين پيروزيها هزيمت احزاب در جنگ خندق بود و اعتراف قريش به قدرت مسلمانان در صلح حديبيه . [ 4 ] پس از چند سال روميان بر ايرانيان پيروز شدند و پيشگويى قرآن به تحقق پيوست . « فِي بِضْعِ سِنِينَ - در مدت چند سال . » اين عبارت دليل بر تأثير عامل زمان است بر جريان قوانين و سنتهاى خدايى . يعنى مىخواهند عامل زمان را در سنتهاى خداوندى تأثير ندهند ولى اين دور از صواب است . زيرا با حكمت ابتلاء و آزمايش منافات دارد . / 16 و خوانده‌ايم كه فاصلهء زمانى ميان دعوت موسى و پذيرفتن خدا دعاى او را چهل سال بود . زراره از ابو جعفر ( ع ) روايت مىكند كه او گفت : « خداى تعالى ميان دو كلمه چهل سال به فرعون مهلت داد . سپس او را