مىخواهد كه معنى ظاهرى اين حروف را اشاره‌اى به قرآن و حروف آن بدانيم . [ 3 ] چون اخلاص رسول براى انجام دادن رسالت و فرستادگى از جانب پروردگارش شديد ، و حرص او براى مصلحت مردم بسيار / 15 بزرگ بود ، از آن هنگام كه متوجه كفر ورزيدن مردمان به رسالت خويش مىشد ، نزديك آن بود كه خود را هلاك كند . « لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ - شايد مىخواهى خودت را بدان جهت كه ايمان نياورده‌اند هلاك كنى . » [ 4 ] ولى آيا رسول توانايى آن را دارد كه بدون اجازه و فرمان خدا مردمان را به ايمان آوردن به رسالت خويش برانگيزد ؟ هرگز . . . چه خدا به مردمان آزادى اراده را در انتخاب راه بخشيده و نخواسته است كه آنان را براى ايمان آوردن مجبور سازد ، و دليل اين امر آن كه عذاب شديدى برايشان فرو نفرستاده است تا از بيم آن سر تسليم در برابر حق فرود آورند . « إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ - اگر مىخواستيم ، از آسمان نشانه‌اى بر ايشان فرو مىفرستاديم ، تا گردنهاشان در برابر آن خاضع و فرو افتاده شود . » ولى پروردگار ما چنان خواست كه آنان با تمام آزادى خود ايمان آوردند ، و اگر عذابى بر ايشان نازل مىكرد و از ترس گرفتار شدن به آن ايمان مىآوردند ، چنين ايمانى براى آنان سودمند واقع نمىشد ، چه ايمان سودمند آن است كه بدون جبر و اكراه به آن رسيده باشند . از امير المؤمنين - عليه السلام - روايت شده است كه در ضمن سخن گفتن از پيامبران و حكمت آزمايش و ابتلا گفت : « و اگر خدا - جلّ ثنائه - در هنگام برگزيدن آنان به رسالت ، چنان مىخواست كه گنجهاى زر و كانهاى جهان ، و كشتزارهاى بهشت در اختيارشان قرار گيرد ، و پرندگان آسمان و جانوران وحشى زمين در كنار ايشان باشد ، چنين مىكرد ، و اگر چنين مىشد ، بلا و آزمايش از ميان مىرفت ، و پاداش باطل مىشد ، و