كافران مىشود ، حال آن كه جزاى حقيقى از آن كسانى است كه عملشان به واقع نيك است . درخت كرم خورده شادى و صفا و سايه دارد امّا ميوه ندارد . چنين است هر عملى كه بر پايهء ايمان و صدق نباشد ، مانند عمل ريا كار كه به ظاهر سبب شهرتى در ميان مردم مىشود امّا مثلا نماز ريايى او وى را به آسمان فضيلت و تقوا نمىبرد . همچنين است جامعهء كفّار كه تنها براى رفاه مادّى مىكوشد و به ظاهر و تنها براى زمان محدودى به رفاه و خوشى مىرسد ، زيرا گناه و ستمگرى مردم به يكديگر و نيز به ساير اجتماعات مانند كرمى ريشهء آنها را مىخورد / 30 و ساختمان زيباى آنها فرو مىريزد و به راه اقوام گذشته عاد ، ثمود ، اصحاب الرّسّ و اصحاب الأيكه مىروند كه تمدّن و رفاهى كه فريبشان داده بود و گمان مىكردند جاودانى است ، نابود گرديد . « مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ - آنان كه زندگى و زينت اين دنيا را بخواهند پس همهء مزد كردارشان را در اين جهان مىدهيم و از آن هيچ نمىكاهيم . » [ 16 ] امّا جامعهء كافر مانند جوانى است كه همهء توانهاى خود را در زمان تندرستى و فراغ و نيرومندى به كار مىبرد و چون به پيرى مىرسد دست خالى است : اموالش خرج شده ، توانها و امكانات او از دست رفته است . جامعهء كافر همچنين است . زمان فعلى را در نظر مىگيرد و دربارهء ارزشها و اجتماعات ديگر نمىانديشد و توجّه ندارد كه در آخرت بى نصيب و كارهاى گذشتهء او باطل است ، چرا كه از آغاز پايهء استوارى نداشته است . « أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ - اينان كسانى هستند كه در آخرت جز آتش نصيبى ندارند و هر چه كرده‌اند ناچيز شود و هر چه به جاى آورده‌اند باطل است . » دنيا طلبان بناى زندگى را بر پايهء تجاوز و ظلم و فساد نهادند كه بر كنارهء ديوار پوسيده قرار دارد و آنان را به آتش دوزخ سرازير مىكند .