اسلام ريشه دوانده بود و توكلى كه به خداوند قادر متعال داشتند سبب شد كه به خوابى خوش فرو روند ، در اين حال بارانى باريدن گرفت و هوا را لطافت بخشيد و بدنها را شستشو داد و بر دلها مژدهء رحمت فرستاد و وسوسه‌هاى شيطانى از آنها بزدود و مسلمانان را / 23 عزم كارزار قوت گرفت و در نبرد پاى فشردند . خدا نيز در دلهاى كافران بيم افكند و مسلمانان از نظر روحيه بر كافران تفوق يافتند و گردنها و سرهاى ايشان را در زير ضربات خويش گرفتند و دستهايشان را ببريدند . در اينجا سؤالى پيش مىآيد كه چرا خداى تعالى بر ضد كفار اقدام نمود ؟ آيا كفار بندگان او نبودند ؟ آرى ، بندگان او بودند ولى با رسول و فرستادهء او به مجادله و معارضه برخاسته بودند و خدا سخت عقوبت كند . و اين عقوبت منحصر به دنيا نيست بلكه در آخرت هم آنان را به عذابى سخت گرفتار خواهد ساخت . شرح آيات : توكّل ، راز پيروزى [ 9 ] اگر انسان بتواند حالات گذشتهء خود را به ياد آورد كه چه سان به رحمت و بخشايش خداى تعالى نيازمند بود و او را از روى صدق ايمان مىخواند ، و خداوند نيازش را بر مىآورد و از دام مشكلات مىرهانيد و اگر آدمى به وضع ديگران بنگرد و ببيند كه چه سان نيروهاى غيبى ، گروهى را عليه گروه ديگر يارى مىنمودند ؛ درخواهد يافت كه توكل بر خدا راز پيروزى بر سختيهاست . قرآن امت اسلامى را به گذشته‌اش توجه مىدهد و نبردهايى كه با دشمنان خود كرده و معركه‌هايى كه در آنها فرو رفته و پيروزمند و سرفراز به در آمده . يكى از اين نبردها و معركه‌ها نبرد بدر است . در اين نبرد بود كه مسلمانان به درگاه بارى تعالى استغاثه كردند و از او يارى خواستند و خداى تعالى نيز هزار ملك به ياريشان فرستاد . إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ آن گاه كه از پروردگارتان يارى خواستيد . » يارى خواستن - چون هر دعاى ديگر - حاكى از اراده‌اى است پيروزمند كه هيچ يك از مشكلات مادى را ياراى مقهور ساختن آن نيست هم چنان كه