السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

16

تفسير هدايت (فارسى)

ديوارها و موانع در ميان مردم همه ساختگى است و هيچگونه اعتبارى ندارند . خانواده ، تشكيلات مثبت قرآن روشن ساخته كه انديشه تساوى ميان مردم به معنى لجام گسيختگى و هرج و مرج نيست و بايد در اجتماع نظم و انضباط محكمى وجود داشته باشد . ما آن ديوارها و موانع را تا آنجا كه سبب نظم و انضباط جامعه باشند مىپذيريم . مثلا خانواده به عنوان چارچوبى كه رابطهء يك مجموعهء بشرى را با مجموعهء ديگر تنظيم كند تا يارى و همكارى ميان آنها بيشتر گردد . . . پذيرفتنى و ضرورى است ، ولى خانواده به عنوان چارچوبى جهت فروكوفتن خانوادهء ديگر و اشاعهء تعصب قبيلگى در جوامع بشرى از اصل مردود است . از اين رو قرآن دربارهء خانواده تأكيد مىكند كه : « وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ - و بترسيد از آن خدايى كه با سوگند به نام او از يكديگر چيزى مىخواهيد و زنهار از خويشاوندان مبريد . » اين تقوى هم دربارهء خداوند است و هم خويشاوندان . همكارى و همدردى با خانواده بايد در چارچوب آيين خدا باقى بماند و وسيلهء فساد و رشوه و غصب حقوق و اشاعهء فحشاء نگردد . از اين رو نخست از / 14 تقواى خدايى سخن گفت و آن را مركز سازمان و سامان اجتماعى قرار داد ، سپس به بيان اهميت خويشاوندان و نزديكان پرداخت . تعبير قرآن در عبارت ( تساءلون به ) بدين معنى است كه خدا مقياس نهايى و آخرى است كه مىتوان آن را مركز تعاون اجتماعى قرار داد . پس هر گاه يكى از ديگرى چيزى بخواهد و نداند كه آن را برآورده مىسازد يا نه ، چگونه مىتواند به اثبات رساند كه آنچه خواهد گفت درست است يا دروغ مىگويد . در اينجا راهى نيست جز آنكه به خدا سوگند خورد و ضمير و فطرت مؤمن او با خدا مشورت كند و از خود براى خود نگهبانى قرار دهد . جامعهء انسانى كه از ايمان بهره يافته مىتواند ميان فرزندان خود بر اساس