دوم : بيم آن داشتم كه تأملات و تفكراتم سست شود . ب : و پس از سه سال احساس كردم كه بايد در كار پايان دادن به اين تفسير تسريع كنم ، و بيم آن داشتم كه خداى ناخواسته توفيق اتمام آن را پيدا نكنم . به همين جهت روش تدريس درسهايى در تفسير را پيش گرفتم كه بر نوار ثبت مىشد و سپس به صورت نوشته درمىآمد و گاه تغييراتى در آن صورت مىگرفت كه با روش تأليف سازگارتر شود . و بدين گونه با تأييد خداوند سبحانه و تعالى اين فرصت فراهم شد كه تفسير از سورهء النحل تا آخر قرآن با همين روش به پيش برود . و فايدهء اين كار ، علاوه بر ايجاد سرعت در كار ، به وجود آمدن كتابخانه‌اى صوتى در تفسير قرآن بود ، و بيش از پانصد نوار كاست در تفسير خلاصه‌اى براى همهء آيات قرآن مجيد فراهم آمد و به فضل خدا در كشورهاى اسلامى انتشار يافت . شايد خواننده تفاوتهايى ميان دو نيمهء تفسير مشاهده كند ، چه در نيمهء اول اعتماد بر فشردگى كلمات و ايجاز بوده ، و در نيمهء دوم شرح و تفصيل بيشتر مورد توجه قرار داشته است . بايد بگويم كه يك بار يكى از برادران كه با خود صورت نوشتهء تفسير سورهء الرعد را همراه داشت ، آن را در يك تاكسى بر جاى گذاشت و من بار ديگر ناچار شدم از نو به تفسير اين سوره بپردازم ، ولى اين بار فراهم آوردن تفسير از راه سخنرانى صورت گرفت كه شايد اين خود براى من بهتر بود . و اكنون چهار مجلد از اين تفسير براى چاپ آماده شد كه محتوى سوره‌هاى الحمد و البقرة و آل عمران ( يك جزء ) و دو سورهء النساء و المائدة ( يك جزء ) و دو سورهء الانعام و الاعراف ( يك جزء ) و سوره‌هاى الانفال و التوبة و يونس و هود و يوسف و الرعد و ابراهيم و الحجر و النحل ( جزء چهارم ) است . در پايان ملاحظات آينده را به آگاهى خواننده مىرسانم : 1 - آيات قرآن حكيم را ابعاد متفاوت است كه بر حسب تعبير مترجمان وحى و ائمهء هدى عليهم السلام آنها را تخوم ( ظواهر ) و بطون مىخوانند و شمارهء آنها به هفتاد مىرسد ، و شخصى همچون من نمىتواند به يكى از آنها برسد تا چه رسد به