الشيخ حسين المظاهري

23

تهذيب نفس از ديدگاه قرآن (فارسى)

اولش « اقْرَأ بِاسْمِ رَبّكَ » به تعليم و تعلم اهميت داده شده است . اين براعت استهلال در آيات ديگرى به‌طور تفضيل آمده است . گاه آيه‌اى در قرآن شريف تكرار مىشود ، و اين تكرار علامت تأكيد است از جمله سورهء جمعه « هُوَالَّذي بَعَثَ فِي الْامّييّنَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُواعَلَيْهَمْ آياتِهِ وَيُزكّيهِمْ وَيُعَلّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ » ( جمعه / 4 ) « 1 » . پيامبر آمده ، با معجزه و با قرآنى آمده است ، براى تعليم و تعلم او معلم است ، هم معلم تربيتى است و هم معلم آموزشى . پيامبر با قرآنش آمده ، « يُزَكّيهِمْ وَيُعَلّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ » يعنى خودش و قرآنش معلم تربيتى است ، خودش و قرآنش معلم آموزشى است . هركجا علم است تمدن هم هست قرآن شريف بعضى اوقات راجع به معلم و علم و تعليم و تعلم شاهكارهاى عجيبى به كار برده است . در سورهء يس قضيهءانطاكيه « 2 » را نقل مىكند . در آن‌جا اول انطاكيه را « ده » مىنامد : « وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أصْحابَ الْقَرْيَةِ » ؛ پيغمبر ، مردم آن ده را براى مردم مثال بزن . اين سازندگى دارد و براى خودسازى مفيد است . بعد پيغمبر وارد آن ده مىشود . بعد از آن‌كه پيغمبر خدا وارد آن ده شد ، همان ده از نظر قرآن شهر مىشود ، مىفرمايد : « وَجاءَ مِنْ اقْصي الْمَدينَةِ » ، مردى از كنار شهر ، دوان‌دوان آمد و گفت : از اين مرد پيروى كنيد . همان انطاكيه كه اول ده بود و اطلاق ده برآن شده بود ، بعد از آن‌كه پيامبر خدا ، يعنى عالم ، يعنى تعليم و تعلم ، در آن‌جا آمد همان ده ، شهر شد ، و

--> ( 1 ) - در اين آيه و آيات مشابه آن به خلاصة وظايف انبياى عظام اشاره شده و هرچه در آيات ديگر مىباشد شرح همين خلاصه و فشرده است . از اين نظر اين آيه براعت استهلال دارد . اين آيه تأكيدى است بر مقام علم ، تعليم ، تعلم و عالم . ( 2 ) - شرح ماجرا شهر انظاكيه و مبلغان اعزامى به آنجا را در كتاب فرهنگ قصص قرآن بلاغى و حياةالقلوب مجلسى بخوانيد .