و . . . ولى اگر قايق باشد ، درون قايق مىنشيند و نمىترسد ، سياحت هم مىكند ، از دريا خوب هم استفاده مىكند ، استفادهء تفريحى هم مىكند . ما به اين درياى بيكران آمده‌ايم ، در اين دنيا كه اصطكاك دارد و همهء آن هم و غم است ، در آن لذتى نيست ، همه‌اش دفع الم است . اصولًا در اين دنيا لذتى وجود ندارد ، مثلًا خيال مىكنيم خوردن و آشاميدن لذت است ، چنين نيست ؛ شما وقتى كه گرسنه مىشويد براى شما دردى پيش مىآيد ؛ غذا مىخوريد و آن درد از بين مىرود ، لذا وقتى كه سير باشيد بهترين غذاها براى شما بدترين چيزهاست . تشنه مىشويد ، دردى برايتان پيش آمده ، آب كه مىنوشيد آن درد از بين مىرود ، بدين جهت مىگويند همه آن دفع الم است . لذت غير از اينها است ؛ اطفاء شهوت دفع الم است . براى انسان لذت در حقيقت‌يابى حقيقت‌جويى ، علم‌يابى و علم‌جويى است ؛ براى يك انسان لذت قرب به خداست . براى يك عاشق ، خلوت كردن با معشوق است ، خوردن و آشاميدن نيست ، كه همهء اينها دفع الم است . اين دنيا يعنى اصطكاك ، يعنى مصيبت ، يعنى بلا ، بايد از آن استفاده كنيم . قرآن در موارد زيادى مىفرمايد : بشر را امتحان مىكنيم ؛ خيلى از مفسرين خيال كردند كه امتحان خداوند نظير امتحان از