سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

8

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

يا دو فعل باشند مثل : يحيى و يميت . يا دو حرف محسوب شوند نظير : لها ما كسبت و عليها ما اكتسبت . يا دو لفظ از دو نوع باشند مانند : او من كان ميّتا فاحييناه . شرح وجوه معنوى محسنه در كلام شارح گويد : مصنّف وجوه معنوى را از اينرو بر وجوه لفظى مقدّم كرد كه مقصود اصلى و غرض اوّلى معانى بوده و الفاظ توابع و قوالب براى آنها محسوب ميشوند . و بهرتقدير وجوه معنوى صنايع مختلفى بوده كه در ذيل به آنها اشاره مىكنيم : صنعت مطابقه ( تضاد ) از جمله آنها صنعت مطابقه بوده كه به آن طباق و تضاد نيز ميگويند و آن عبارتست از اينكه بين دو معنائى كه اجمالا تضاد و تقابل است جمع كنند يعنى تقابل و تنافى بين آنها لازم نيست در تمام صور باشد بلكه در برخى از موارد هم كه باشد كافى است اعم از آنكه تقابل و تضاد حقيقى بوده يا اعتبارى باشد و نيز فرقى نيست بين اينكه تقابل ، تقابل تضاد بوده يا تقابل ايجاب و سلب و يا تقابل عدم و ملكه يا تقابل تضايف و يا مشابه