سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
68
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
شده نه صاحبش . البتّه بايد توجّه داشت كه در اين قسم از لف و نشر ترتيب و عدم ترتيب متصوّر نيست و به تعبير ديگر : لف و نشر مرتّب و غير مرتّب تنها در قسم اوّل كه مفصّل باشد قابل تصوّر مىباشد . تذكر يكى از اقسام لف و نشر كه بسيار غريب و عجيب مىباشد اينستكه در لف دو شى يا اشيائى را كه مصاديق متعدّدى دارند و سپس در يك نشر آنچه را كه متعلّق به آحاد و افراد آنها است ذكر مىكنند چنانچه مىگوئى : الرّاحة و التّعب و العدل و الظلم قد سدّ من ابوابها ما كان مفتوحا و فتح من طرقها ما كان مسدودا . يعنى : راحتى و مشقّت ، عدالت و ظلم از ابواب اينها آنچه مفتوح بود بسته شده و از طرق و راههاى آن آنچه بسته بود باز شده است . در اينمثال [ راحت ] و [ تعب ] لف اوّل بوده و [ عدل ] و [ ظلم ] لف دوّم مىباشند . و جمله [ قد سدّ من ابوابها الخ ] نشر واحدى است كه در آن آنچه مربوط به دو لفّ هست ذكر گرديده است چه آنكه جمله [ قد سدّ من ابوابها ما كان مفتوحا ] راجع است به [ راحة ] در لف اوّل و به [ عدل ] در لفّ دوّم و جمله [ فتح من طرقها ما كان مسدودا ] راجع است به تعب در لف اوّل و به [ ظلم ] در لفّ دوّم .