سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
38
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
و ارصاد در بيت مانند آنچه در قول عمرو بن معدى كرب آمده : اذا لم تستطع امرا فدعه * و جاوزه الى ما تستطيع يعنى : هرگاه بر كار و امرى قادر نبودى آن را رها كن و به چيزى كه بر آن قدرت دارى روى بياور . مقصود شاعر عدم قدرت بر جنگ و تمكّن از فرار كردن مىباشد يعنى وقتى حسّ كردى بر ستيز و جنگ قدرت ندارى ولى ميتوانى از معركه قتال بگريزى ، گريز را برماندن اختيار كن . شاهد در [ تستطع ] است كه ارصاد بوده و بر [ ما تستطيع ] دلالت دارد . شرح فارسى : توضيح قوله : و هو فى اللّغة نصب الرقيب : كلمه [ رقيب ] ديدهبان و جاسوس را گويند . قوله : برد مسهّم : كلمه [ برد ] بضم باء ثوب و جامه را گويند و كلمه [ مسهم ] به صيغه اسم مفعول از باب تفعيل مىباشد . قوله : بمنزلة البيت : يعنى بيت كامل كه مركّب است از دو مصراع . قوله : فقوله و هو الخ : ضمير در [ قوله ] به حريرى در كتاب مقامات راجع است . مؤلّف گويد : عبارت ذيل دو فقره از كلام حريرى است كه با ترجمه در اينجا مىآوريم :