حميد بياورد ، همانا زمان از آوردن مانند محمّد بن حميد بخل مىورزد . و قول ابو الطّيب : اعدى الزّمان سخائه فسخا به * و لقد يكون به الزّمان بخيلا يعنى : آن شخص سخاوت خود را به زمان سرايت داد پس زمان بواسطه او سخى گرديد و الّا زمان از نشان دادن سخاوت بخل مىورزد . جمله [ اعدى الزّمان سخائه ] در بيت ابو الطّيب يعنى : زمان سخاوت ممدوح را آگاه بوده و سخاوت او است كه به زمان سرايت كرده . و عبارت [ فسخابه ] يعنى پس زمان از خود سخاوت نشان داده و ممدوح را از عدم به وجود آورده البتّه اگر سخاوت ممدوح كه زمان آن را از وى استفاده كردن نمىبود هرآينه زمان بر اهل دنيا بخل مىكرد و وى را براى خويش نگه مىداشت . البتّه اين معنا تفسيرى است كه ابن جنّى براى بيت ابو الطيّب ذكر نموده . ابن فورجه گفته است : تفسير و تأويل ابن جنّى فاسد مىباشد زيرا سخاوت امر موجودى نيست تا موصوف به سرايت گردد بلكه مراد شاعر اينستكه : زمان بر من سخاوت بخرج داد درحاليكه قبلا بخل مىورزيد زيرا ممدوح را كه شخص باسخاوتى بود به من نشان نميداد و زمانيكه ممدوح سخاوتش بوى سرايت كرد او مرا به وى راهنمايى نمود و به من نشانش داد . شاهد در مصراع دوّم بيت ابو الطّيب است كه از مصراع دوّم ابو تمام اخذ شده چه به تفسير ابن جنّى و چه بتأويل ابن فورجه چه آنكه در اين