سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
266
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
رمل ، هزج ، رجز ، كامل ، متقارب ، وافر ، متدارك . هريك از اين بحور مشتمل بر هشت ركن ميباشند : بحور مختلف الاركان عبارتند از : 1 - طويل : داراى چهار فعولن مفاعيلن مىباشد . 2 - مديد : به چهار فاعلاتن فاعلن تمام مىشود . 3 - بسيط : داراى چهار مرتبه مستفعلن فاعلن مىباشد . 4 - منسرح : واجد چهار مرتبه مستفعلن مفعولات مىباشد . 5 - مضارع : چهار مرتبه مفاعيلن فاعلاتن دارد . 6 - مقتضب : چهار مرتبه مفعولاتن مستفعلن دارد . 7 - مجتث : چهار مرتبه مستفعلن فاعلاتن دارد . 8 - سريع : دو مرتبه مستفعلن مستفعلن مفعولات دارد . 9 - خفيف : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن دارد . 10 - قريب : دو مرتبه مفاعيلن مفاعيلن فاعلات دارد . 11 - جديد : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مستفعلن دارد . 12 - مشاكل : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مفاعيلن مفاعيلن دارد . 13 - عريض : چهار مرتبه مفاعيلن فعولن دارد . 14 - عميق : چهار مرتبه فاعلن فاعلاتن دارد . 15 - حريم : دو مرتبه مفاعيلن مفاعيلن فاعلاتن دارد . 16 - كبير : دو مرتبه مفعولات مفعولات مستفعلن دارد . 17 - مذيل : دو مرتبه مستفعلن مستفعلن فاعلات دارد . 18 - قليب : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مفاعيلن دارد . 19 - حميد : دو مرتبه مفعولات مستفعلن مفعولات دارد .