نام آن را مماثله گويند مانند : و آتيناهما الكتاب المستبين و هديناهما الصّراط المستقيم . و نظير قول شاعر : مها الوحش الّا انّ هاتا او انس * قنا الخطّ الّا انّ تلك الذّوابل صنعت موازنه شارح گويد : و از جمله وجوه لفظى صنعت موازنه مىباشد و آن اينستكه : فاصلتين ( يعنى دو كلمه آخر از دو فقره يا از دو مصراع ) از نظر وزن نه تقفيه با هم متساوى باشند مانند آيه شريفه : و نمارق مصفوفة و زرابى مبثوثة ( و مسند و بالشهاى مرتّب داشته و فرشها را گسترده‌اند ) . در اين آيه شريفه دو كلمه [ مصفوفة ] و [ مبثوثة ] در وزن با هم مساوى بوده ولى در تقفيه با يكديگر مخالفند زيرا اوّلى قافيه‌اش [ فاء ] و دوّمى [ ثاء ] مىباشد . اگر گفته شود : قافيه در هردو تاء تأنيث بوده و بدين ترتيب قافيه ايندو نيز با هم موافق است . در جواب گوئيم : در محلّش مقرّر و ثابت است كه تاء تأنيث را در قافيه اعتبار نكرده و وجودش را بمنزله عدم به حساب مىآورند . سپس شارح گويد :