سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
204
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
مؤخّر واقع شده باشند ايندو لفظ را جناس قلب خوانند مانند : حسامه فتح لاوليائه ، حتف لاعدائه ( شمشيرش براى دوستان فتح و نصرت بوده و براى دشمنانش مرگ و هلاكت مىباشد ) . شاهد در دو كلمه [ فتح ] و [ حتف ] مىباشد كه از نظر ترتيب حروف عكس هم بوده از اينرو ذكر آن دو در اين عبارت از قبيل جناس قلب مىباشد . تقسيم جناس قلب جناس قلب بر دو قسم است : الف : قلب كلّ . ب : قلب بعض . قلب كلّ آنست كه ترتيب حروف در دو كلمه بطور كلّى عكس هم باشد مانند مثال مذكور چه آنكه كلمه [ حتف ] ابتداء با حاء و سپس با تاء شروع و با فاء ختم مىشود ولى كلمه [ فتح ] دقيقا عكس آنست يعنى با فاء و سپس با تاء شروع شده و با حاء ختم مىگردد . قلب بعض آنست كه انعكاس صرفا بين بعضى از حروف دو كلمه باشد مانند : اللّهم استر عوراتنا و آمن روعاتنا ( بارخدايا بپوشان عيوب ما را و ايمنى بخش بما از وحشت و دهشت ) . شاهد در دو كلمه [ عوراتنا ] و [ روعاتنا ] است كه تنها در بعضى از حروف عكس هم مىباشند .