سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

7

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

و بواسطه آن اشياء را ميتوان از هم تمييز و تشخيص داد از اينرو عادت حضرات اهل ادب بر اين جارى شده كه خواص هر يك از كلمات سه‌گانه را جداگانه ذكر مىكنند : خصائص اسم خصائص اسم عبارتند از : 1 - آنكه مخبر عنه واقع مىشود مانند : زيد قام ( زيد ايستاد ) شاهد در « زيد » است كه مخبر عنه يعنى مبتداء مىباشد . 2 - آنكه مفعول واقع مىشود مانند : ضربت زيدا ( زيد را زدم ) 3 - آنكه تمييز قرار مىگيرد مانند : رأيت احدعشر كوكبا ( يازده ستاره ديدم ) شاهد در « كوكبا » است كه تميز براى « احدعشر » مىباشد . 4 - اضافه مانند : جاء غلام زيد ( پسر زيد آمد ) شاهد در غلام است كه به « زيد » اضافه شده . 5 - قبول جرّ ، مانند : « زيد » در مثال بالا . 6 - قبول تعريف مانند : رأيت الرّجل ( مرد را ديدم ) شاهد در « الرجل » است كه قبول تعريف كرده . 7 - قبول تنكير مانند : رأيت رجلا ( مردى را ديدم ) . شاهد در « رجل » است كه نكره مىباشد . 8 - قبول تذكير مانند : دو مثال فوق . 9 - قبول تأنيث مانند : جائت فاطمه ( فاطمه آمد ) . شاهد در « فاطمه » است كه مؤنث مىباشد . 10 - افراد مانند : امثله‌اى كه تا اينجا ذكر نموديم چه آنكه تمام مفرد مىباشند . 11 - تثنيه مانند : جاء الرّجلان ( آن دو مرد آمدند ) . شاهد در « الرجلان » است كه تثيه مىباشد .