سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
60
قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)
2 - الحسن وجه . در حالت جرّى ممتنع است زيرا اضافه الف و لام دار به فاقد « ال » ممتنع است و در حسن وجهه ( در حالت جرّى ) اختلاف است ، برخى آن را تجويز كرده و گروهى آن را منع نمودهاند . و امّا باقى صور ، اگر در صفت و معمولش مجموعا دو ضمير باشد اصطلاحا حسن بوده و اگر يك ضمير باشد احسن و در صورت خالى بودن از ضمير قبيح مىباشد . صيغه مبالغه صيغه مبالغه : عبارتست از اسمى كه دلالت كند بر حدوث قبل از فاعل بنحو مبالغه . فرق صيغه مبالغه با اسم فاعل بين اسم فاعل و صيغه مبالغه سه فرق مىباشد : 1 - صيغه مبالغه همانطورى كه در تعريفش گفته شد صدور فعل از فاعل را بنحو مبالغه و تكثر بيان مىكند در حالى كه اسم فاعل فاقد چنين دلالتى است . 2 - شرط است كه صيغه مبالغه از فعل لازم اخذ شود و بفرض اشتقاقش از متعدّى چون نظر اصلى مبالغه در جهت فاعلى است لازم استعمال شده و برايش مفعول نمىآورند ولى اسم فاعل هم به معناى لازم استعمال گرديده و هم متعدّى . 3 - اسم فاعل از ثلاثى مجرّد غالبا بر وزن فاعل و از غير آن بر وزن فعل مضارع معلوم هر بابى مىآيد چنانچه شرحش گذشت ولى صيغه مبالغه اينطور نيست يعنى از ثلاثى مجرّد وزن غالبى نداشته و از ثلاثى مزيد نيز وزن و صيغهاى ندارد بلكه براى افاده مبالغه از الفاظ اكثر و اشدّ و امثال ايندو استفاده مىكنند . اسم تفضيل اسم تفضيل : اسمى است كه دلالت كند بر برترى داشتن موصوفش بر غير