سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

54

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

شرح احكام اقسام اسم همانطور كه قبلا گفته شد اسم داراى اقسامى است كه اينك بشرح تفصيلى آنها و بيان احكام هر يك مىپردازيم : تقسيم اوّل : اسم صحيح و ممدود و منقوص و مقصور اسم باعتبار حرف آخرش بر چهار قسم است : 1 - اسم صحيح الآخر : و آن اسمى است كه آخرين حرف آن نه حرف مدّ بوده و نه الف مقصوره و نه حرف نقص باشد همچون : زيد ، عمرو ، حسن ، كتاب . 2 - اسم ممدود : آنست كه حرف آخرش الف ممدوده باشد مانند : حمراء و صحراء . 3 - اسم منقوص : آنست كه حرف آخرش ياء ماقبل مكسور باشد نظير : قاضى و هانى . 4 - اسم مقصور : آنست كه حرف آخرش الف مقصوره باشد مثل : موسى و عيسى . براى اسم صحيح الآخر حكم مستقل و عليحده‌اى نبوده فلذا از حكم آن در ضمن احكام اقسام آتيه اسم انشاء اللّه صحبت خواهيم كرد . حكم اسم ممدود اسم ممدود داراى دو حكم است كه ذيلا ذكر مىكنيم : 1 - هر اسم ممدودى كه همزه‌اش بجاى الف تأنيث باشد و در وقت تثنيه به واو مبدّل مىشود مانند : صحراء كه در تثنيه‌اش مىگوئيم : صحراوان .